Η χθεσινή εκδήλωση για την αξία της ζωής στην εργασία εξελίχθηκε σε μία από τις πιο επιτυχημένες παρεμβάσεις του τελευταίου διαστήματος, συγκεντρώνοντας πολιτικά στελέχη, φορείς και πολίτες που αναζήτησαν κοινό τόπο και προτάσεις για τον κόσμο της εργασίας. Διοργανώθηκε από την ευρωομάδα Left, τον ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ και τον Κώστα Αρβανίτη, με το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων να κατακλύζεται από συμμετέχοντες και ζωντανό διάλογο.
Ο Σωκράτης Φάμελλος, πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ, έδωσε το στίγμα της συζήτησης με μια παρέμβαση που ανέδειξε την ανάγκη για μια πιο δυναμική Ευρώπη. Εστίασε στην υποχώρηση των κοινωνικών και πράσινων πολιτικών και περιέγραψε με μελανά χρώματα την ελληνική πραγματικότητα της εξαντλητικής εργασίας, των απλήρωτων υπερωριών και των χαμηλών μισθών. «Δεν είναι η Ελλάδα που ονειρευόμαστε», σημείωσε, τονίζοντας ότι οι νέοι εγκαταλείπουν τη χώρα γιατί δεν βλέπουν μέλλον.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η τοποθέτηση του, υπογραμμίζοντας πως τα θέματα της ειρήνης, του περιβάλλοντος και της εργασίας μπορούν να φέρουν πραγματική ενότητα στις προοδευτικές δυνάμεις. Κάλεσε μάλιστα σε κοινή δράση για να ανακοπεί η κοινωνική διολίσθηση, υπενθυμίζοντας ότι οι πολίτες ζητούν συνεργασίες απέναντι στις πολιτικές της σημερινής κυβέρνησης.
Αναλυτικά ο χαιρετισμός του Σωκράτη Φάμελλου
Συντρόφισσες και σύντροφοι, φίλες και φίλοι, αγαπητέ δήμαρχε, αγαπητοί εκπρόσωποι φορέων, αγαπητοί και αγαπητές προσκαλεσμένοι σήμερα στην εκδήλωση της Left και του Κώστα Αρβανίτη, να σας καλωσορίσουμε και να σας συγχαρώ για την πρωτοβουλία αυτή που έχετε πάρει ως Eυρωομάδα της Αριστεράς, για ένα θέμα το οποίο είναι πάρα πολύ κρίσιμο και, όπως καταλαβαίνετε, είναι θέμα ζωής.
Γιατί και η εργασία είναι θέμα ζωής.
Επιτρέψτε μου δυο μικρά σχόλια εισαγωγικά ως χαιρετισμό.
Ζούμε σε μια περίοδο που πολλαπλασιάζονται οι αβεβαιότητες, σε έναν κόσμο και σε μια Ευρώπη, που τη βλέπουμε από τη μια μεριά να υποτάσσεται στον πόλεμο των δασμών, αλλά και στην εντολή για μια οικονομία του πολέμου, ενώ ταυτόχρονα να υποχωρεί σε μια κοινωνία εγκλωβισμένη στον άνθρακα και ιδιαίτερα στο αμερικανικό LNG.
Μπροστά σ’ αυτές τις μεγάλες απαιτήσεις, με τις σκληρές πλέον γεωπολιτικές συρράξεις και την αμφισβήτηση της ειρήνης στην ήπειρο μας, αλλά και παγκόσμια, και στη γειτονιά μας, υπάρχει ταυτόχρονα και μια υποχώρηση των κοινωνικών και των πράσινων πολιτικών και στην Ευρώπη.Η απάντηση, φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, είναι η ίδια και είναι διπλή.
Χρειαζόμαστε μια πιο ισχυρή Ευρώπη, αλλά χρειαζόμαστε και μια πιο ισχυρή προοδευτική πολιτική.
Και γι’ αυτό η απόφασή μας και η εντολή του κόμματος μας, και προς εμάς και προς την Ευρωομάδα μας, είναι να δυναμώσουμε τις προοδευτικές δημοκρατικές συνεργασίες, γιατί αυτό είναι απαραίτητο και για την εργασία και για την ειρήνη και για το περιβάλλον και για την κοινωνία και για την Ευρώπη και για την Ελλάδα.
Και σε αυτή την κατεύθυνση, θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντική και η σημερινή συζήτηση, που αφορά στο θέμα της εργασίας και της ασφάλειας της εργασίας.
Γιατί πράγματι συμφωνώ, αγαπητέ δήμαρχε, ότι στην Ελλάδα ζούμε έναν εργασιακό μεσαίωνα και έναν κατήφορο τον οποίο τροφοδοτεί και με πρόσφατες νομοθετικές επιλογές η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη, με το 13ωρο, με τις απλήρωτες υπερωρίες, με την ελαστική απασχόληση και την ημιαπασχόληση και τους μισθούς πείνας, κυριολεκτικά, μιας και η Ελλάδα είναι η δεύτερη από το τέλος του μέσου μισθού στην Ευρώπη, 2,2 φορές κάτω από τον μέσο όρο του μέσου ευρωπαϊκού μισθού.
Αυτή δεν είναι η Ελλάδα που ονειρευόμαστε, δεν είναι η Ελλάδα που χρειάζεται η νεολαία για να μείνει και να προοδεύσει.
Και μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, το αντεργατικό, χωρίς συλλογικές συμβάσεις, παρότι είναι και ευρωπαϊκή κατεύθυνση, έχουμε και τα θλιβερά στοιχεία των ερευνών.
Σήμερα στην Ελλάδα έχουμε αριθμούς που μας τρομάζουν.
Με 180 θύματα εργατικών ατυχημάτων και σχεδόν 300 μεγάλα ατυχήματα εργατικά, με σοβαρούς τραυματισμούς. Αυτά δεν είναι στατιστική, φίλες και φίλοι. Είναι άνθρωποι, είναι ζωές, δεν είναι νούμερα.
Και αν συνεχιστεί αυτό, θα βρεθούμε αντιμέτωποι, ως χώρα, πάλι με ένα μαύρο ρεκόρ.
Δεν χρειαζόμαστε την Ελλάδα των αρνητικών ρεκόρ σε όλα τα επίπεδα, που μας έχει φέρει ο κ. Μητσοτάκης.
Η εργασία απειλείται. Χρειάζεται λοιπόν και για τα θέματα της εργασίας, που είναι πολύ σωστή η πρωτοβουλία της σημερινής συζήτησης, να υπάρχει μια συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων, και της εργασίας και της πολιτικής και της κοινωνίας.
Διότι είναι από τα ζητήματα που δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε. Και που το ερώτημα είναι, γιατί δεν ενώνουμε δυνάμεις για να ορθώσουμε ανάστημα απέναντι σε αυτόν τον μεσαίωνα, και στο επίπεδο της Ευρώπης, και στο επίπεδο της χώρας;
Και θεωρώ ότι είναι ένα πεδίο αντίστοιχο με αυτό της κλιματικής κρίσης, που την άλλη Τετάρτη θα μας βρει πάλι συνομιλητές, στην εκδήλωση που θα διοργανώσει ο «Κόσμος» και συμμετέχει και η Νέα Αριστερά και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και υποστηρίζει με την παρουσία του και τον χαιρετισμό του και ο δήμαρχος Αθηναίων.
Διότι τα θέματα αυτά, της ειρήνης, του κλίματος, του περιβάλλοντος, της εργασίας, είναι τα θέματα που μας ενώνουν. Είναι τα πεδία στα οποία μπορεί να διατυπωθεί ο ενιαίος προοδευτικός λόγος και η ενιαία δράση και στην Ελλάδα.
Γιατί οι πολίτες ζητούν συνεργασίες για να σταματήσει ο μεσαίωνας του κ. Μητσοτάκη.
Και αυτή είναι η πολιτική επιλογή που κάνουμε. Και θεωρώ ότι, σε αυτή την κατεύθυνση, είναι πολύ σημαντική και η σημερινή συζήτηση.
Η κοινωνία μάς χρειάζεται ενωμένους. Και η κοινωνία στην Ελλάδα απαιτεί μία Προοδευτική Ελλάδα.
Τι είναι όμως η Προοδευτική Ελλάδα; Είναι η Ελλάδα που δεν θρηνεί εργαζόμενους.
Σας ευχαριστώ πολύ.
«Στην Ελλάδα του 2025 ρισκάρεις τη ζωή σου για να πας στη δουλειά» τόνισε ο Κώστας Αρβανίτης, επισημαίνοντας ότι αυτή η κατάσταση «δεν είναι φυσικό φαινόμενο, αλλά πολιτική επιλογή». «Πριν λίγο καιρό δεν πίστευα ότι θα μπορούσαμε να βρεθούμε όλοι μαζί σε μια εκδήλωση με καθαρά αριστερή οπτική» σημείωσε ο Κώστας Αρβανίτης, υπογραμμίζοντας ότι η Αριστερά είναι ο χώρος και το κόμμα της εργατικής τάξης. Αναφερόμενος στον ρόλο της πολιτικής ομάδας της Αριστεράς, είπε ότι η Left «θέλει να ανοίξει αυτή τη συζήτηση από την Αθήνα και να την πάει σε όλη την Ελλάδα», ενώ τόνισε πως η Αριστερά σηκώνει ξανά αυτό το θέμα με στόχο την αλλαγή προτεραιοτήτων και την εξεύρεση πολιτικών λύσεων, ώστε «να χτίσουμε μια κοινωνία όπου δεν θα υπάρχει ανασφάλεια και φόβος στην εργασία». Υπογράμμισε ότι η εργασιακή πραγματικότητα στην Ελλάδα του 2025 είναι «πολιτική επιλογή της Δεξιάς, μέρος της αντίληψής της για την παραγωγή και τη διανομή του πλούτου». Πρόσθεσε πως η σημερινή υποχώρηση των εργασιακών δικαιωμάτων είναι τόσο μεγάλη «που δεν χωράει ο εγωισμός του “εμείς τα λέγαμε”».
Ο Κώστας Αρβανίτης υποστήριξε ότι «η εργατική τάξη πρέπει να λαμβάνει μερίδιο από την αξία και την υπεραξία και όχι να τα παίρνει όλα το κεφάλαιο», το οποίο «χωρίς εργατική δύναμη δεν παράγει». Ανέφερε ότι σε πολλές χώρες της Ευρώπης υπάρχουν παραδείγματα μείωσης των ωρών εργασίας και ταυτόχρονης αύξησης των αμοιβών και ότι «αυτό δεν είναι ιδεοληψία, αλλά αντίληψη — και μέσα από αυτή θα σωθούν και τα ασφαλιστικά ταμεία». Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη για συνεργασίες στον προοδευτικό και δημοκρατικό χώρο, «όπου μπορούμε να συμφωνήσουμε στο βασικό: ότι ένας άνθρωπος πρέπει να πηγαίνει στη δουλειά του χωρίς να ρισκάρει τη ζωή του». Όπως είπε, η συζήτηση αυτή «πρέπει να ξεκινήσει όχι μόνο με τους ανθρώπους της Αριστεράς, αλλά με όλους».
Μεταφέροντας την εμπειρία του από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, περιέγραψε τις δύσκολες διαδικασίες «συγκλίσεων και ενδεχομένως συμβιβασμών», καθώς «ο αντίπαλος είναι ισχυρός, οργανωμένος και φέρνει μέρες του ’30 και του ’40». Υπογράμμισε ότι στο ΕΚ «έχουμε βρει τον τρόπο να είμαστε όλοι μαζί, τα κόμματα της Αριστεράς» και ότι για την αναγκαία αντεπίθεση χρειάζεται «να κάνουμε πολλά βήματα πίσω, για να πιάσουμε το νήμα από την αρχή και να δούμε πού μπορούμε να είμαστε χρήσιμοι στον λαό. Γι’ αυτό είναι η Αριστερά». Κλείνοντας, ανέφερε πως «η εργασία είναι ο καθρέφτης κάθε πολιτικής λειτουργίας. Αν βλέπουμε φόβο, εξάντληση, σιωπή, τότε κάτι βαθιά πολιτικό έχει διαλυθεί. Κι αυτό παλεύουμε να ξαναχτίσουμε».
Ο Νάσος Ηλιόπουλος, από τη Νέα Αριστερά, στάθηκε στη σημασία μιας πολιτικής που ξέρει «με ποιους θέλει να πάει». Άσκησε δριμεία κριτική στο αφήγημα της κυβέρνησης σχετικά με τη 13ωρη εργασία, υπογραμμίζοντας ότι η υπόσχεση «παραπάνω μισθού» λειτουργεί ως μοχλός πίεσης για αποδοχή δυσμενέστερων όρων εργασίας. Θύμισε επίσης την τραγική συχνότητα των εργατικών δυστυχημάτων, λέγοντας πως «έχουμε συνηθίσει στα φέρετρα» — ένα σχόλιο που συγκλόνισε το ακροατήριο.
Σημαντική ήταν και η παρέμβαση του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, ο οποίος αναφέρθηκε στην ανάγκη ενός εθνικού σχεδίου δράσης για την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων. Έκανε λόγο για «αόρατα περιστατικά» που δεν καταγράφονται, ενώ επικεντρώθηκε στην ελλιπή εκπαίδευση, την απουσία προστατευτικού εξοπλισμού και τη μη εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας. Τόνισε το τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό κόστος κάθε απώλειας, αναρωτώμενος πόση αξία έχει τελικά η ζωή των εργαζομένων. Ο δήμαρχος αναφέρθηκε στο κόστος των απωλειών στις οικογένειες των θυμάτων, στην κοινωνία και στην παραγωγικότητα, όπως επίσης στις αιτίες τους, στην πλημμελή πρόληψη, την συχνά ελλιπή εκπαίδευση των εργαζομένων, την σπάνια χρήση προστατευτικού εξοπλισμού και τη μη εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας. «Πόση η αξία έχει η ζωή των εργαζομένων; Δεν υπάρχει απάντηση, διότι αν σταθούμε μόνο στους αριθμούς -ακόμα και αν υπάρχουν καλές προθέσεις- κατανοούμε ότι υπάρχει ελάχιστη αξία» κατέληξε.
Κεντρική συμβολή στην εκδήλωση αποτέλεσε η παρουσίαση της έρευνας του Δρ. Ανδρέα Στοϊμενίδη, Αντιπροέδρου Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), που επιβεβαιώνει την υποκαταγραφή των θανάτων στην εργασία στη χώρα, διαπιστώνει κλιμάκωση των εργατικών δυστυχημάτων και αποτυπώνει το νέο εφιαλτικό ρεκόρ ανθρώπινων απωλειών και σοβαρά τραυματιών στους χώρους εργασίας σε ένα περιβάλλον ανθρωπιστικής κρίσης που εξελίσσεται το 2025. ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΕΔΩ.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας η κορύφωση των εργατικών δυστυχημάτων στη χώρα μας αποτελεί καθαρά πολιτικό και ιδεολογικό ζήτημα. Οι τρεις τελευταίοι εργασιακοί νόμοι της Κυβέρνησης κλιμακώνουν οργανωμένα την επίθεσή τους σε βασικά δικαιώματα των εργαζομένων που αφορούν στο χρόνο εργασίας και αναψυχής, στις αμοιβές τους και στις συνθήκες υγείας και ασφάλειας στην εργασία.
Η συνεχιζόμενη αύξηση των εργατικών δυστυχημάτων οφείλεται στην ψυχική, σωματική και συναισθηματική εξάντληση των εργαζομένων ως αποτέλεσμα της σκληρής εντατικοποίησης και ελαστικοποίησης της εργασίας που προκαλούν τα προαναφερόμενα μέτρα.
Γιολάντα Ντίαζ: Τα εργατικά ατυχήματα «δεν είναι στατιστική, αλλά ανθρώπινες ζωές»
Στην παρέμβασή της, η αντιπρόεδρος και υπουργός Εργασίας της Ισπανίας Γιολάντα Ντίαθ υπογράμμισε ότι τα εργατικά ατυχήματα «δεν είναι στατιστική, αλλά ανθρώπινες ζωές» και τόνισε ότι η αύξηση των θανατηφόρων περιστατικών στην Ευρώπη δεν είναι θέμα τύχης αλλά συνέπεια της απορρύθμισης, της εντατικοποίησης και της αποδυνάμωσης των ελεγκτικών μηχανισμών. Ανέφερε ότι η εργασία πρέπει να σημαίνει «ασφάλεια, αξιοπρέπεια και μέλλον» και παρουσίασε τα βήματα που έγιναν στην Ισπανία , όπως αύξηση του κατώτατου μισθού και στοχευμένες πολιτικές για την πρόληψη ατυχημάτων, ως απόδειξη ότι η αλλαγή είναι εφικτή. Κλείνοντας, τόνισε ότι η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να διαμορφώσει ένα εργασιακό περιβάλλον όπου οι άνθρωποι επιστρέφουν σπίτι ασφαλείς, και δεσμεύτηκε στη συνέχιση της μεσογειακής συμμαχίας για αξιοπρεπή εργασία και δημοκρατία.
Λι Άντερσον: «Στόχος μας είναι κανένας θάνατος»
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Απασχόλησης & Κοινωνικών Υποθέσεων EMPL, Ευρωβουλεύτρια Vasemmistoliitto από τη Φινλανδία υπογράμμισε ότι η νομοθεσία είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να υποχρεωθούν οι εργοδότες να επενδύσουν στην Υγεία και Ασφάλεια, και ότι η Αριστερά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εργάζεται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση. Αναφέρθηκε στις απαραίτητες νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή: κανόνες για την ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη και τους αλγορίθμους στους χώρους δουλειάς, μέτρα για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και το δικαίωμα στην αποσύνδεση, καθώς και την επικαιροποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία. Παράλληλα, ανέδειξε τη στενή σύνδεση μεταξύ επισφαλών μορφών εργασίας και αυξημένων κινδύνων. «Όσο περισσότερο εξαπλώνεται η επισφάλεια και η αδήλωτη εργασία, τόσο περισσότερα ατυχήματα θα βλέπουμε», είπε, επισημαίνοντας ότι η μάχη κατά της εκμετάλλευσης είναι μάχη υπέρ της προστασίας της ζωής των εργαζομένων. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα, με έντονο το αίσθημα ότι οι παρευρισκόμενοι συμμετείχαν σε μια σημαντική στιγμή συλλογικής αναστοχαστικής δράσης. Η επιτυχία της βραδιάς έδειξε ότι η αναζήτηση ενότητας και προοδευτικής προοπτικής στον χώρο της εργασίας παραμένει ζωντανό και επίκαιρο ζητούμενο.
Η γαλλίδα ευρωβουλεύτρια Leila Chaibi, συντονίστρια εκ μέρους της Left στην Επιτροπή Απασχόλησης & Κοινωνικών Υποθέσεων (EMPL), μίλησε για τις υπεργολαβίες, τους θανάτους στην εργασία, την αύξηση της επισφάλειας, την αλγοριθμική παρακολούθηση και τη δουλειά που γίνεται στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
Η κα. Chaibi υπογράμμισε ότι, παρά το θεμέλιο της Οδηγίας-Πλαίσιο του 1989 για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, η πραγματικότητα της αγοράς εργασίας —με την εκτεταμένη υπεργολαβία και την πλατφορμοποίηση— έχει διαβρώσει την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής προστασίας. Τόνισε ότι η υπεργολαβία οδηγεί σε διάχυση ευθύνης και υποβάθμιση των συνθηκών εργασίας, καλώντας για νέα οδηγία που θα περιορίζει τα επίπεδα υπεργολάβων και θα θεσπίζει κοινή ευθύνη. Για τις ψηφιακές πλατφόρμες, σημείωσε ότι χρησιμοποιούν τεχνολογία για να αποκρύπτουν εργασιακή εξάρτηση, με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των εργαζομένων. Η πρόσφατη Οδηγία για την Εργασία σε Πλατφόρμες θεωρείται κρίσιμη νίκη καθώς καταργεί τη «γκρίζα ζώνη» μεταξύ εργαζομένου και αυτοαπασχολούμενου. Κεντρικό σημείο αποτέλεσε η αλγοριθμική διαχείριση και η χρήση ΑΙ, που –όπως αναφέρθηκε– επιβάλλουν ρυθμούς εργασίας επικίνδυνους για την υγεία, με παραδείγματα όπως τα κέντρα logistics της Amazon. Η Επιτροπή Απασχόλησης ζητά πλέον νέα οδηγία για διαφάνεια, εργατική συμμετοχή, προστασία δεδομένων και εγγυημένο ανθρώπινο έλεγχο. H Leila Chaibi αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής δράσης για ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, αλλά και στη νέα πρωτοβουλία για την προστασία των εργαζομένων από ακραίες θερμοκρασίες, για την οποία το Κοινοβούλιο θα διατυπώσει επίσημη θέση.
H Verónica Martínez Barbero, Κοινοβουλευτική Εκπρόσωπος του SUMAR (Ισπανία), πρ. ΓΓ Εργασίας, πρ. Επιθεωρήτρια Εργασίας υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει την προληπτική προστασία των εργαζομένων, αν θέλει να μειώσει τα εργατικά ατυχήματα και να αντιμετωπίσει τους νέους κινδύνους που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή, την ψηφιοποίηση και τις σύγχρονες μορφές οργάνωσης της εργασίας.
Ανέφερε ότι δεν μπορεί να υπάρξει πρόληψη χωρίς την ένταξη των αόρατων εργαζομένων. Οι οικιακοί εργαζόμενοι – κυρίως γυναίκες, σε έναν από τους πιο υποτιμημένους και επισφαλείς τομείς – πρέπει επιτέλους να έχουν πλήρη προστασία, αξιολόγηση κινδύνων, εξοπλισμό και δικαιώματα όπως όλοι οι εργαζόμενοι. Τόνισε ότι κλιματική κρίση αποτελεί πλέον κίνδυνο στην εργασία και παρουσίασε το ισπανικό μοντέλο που επιβάλλει υποχρεωτικά μέτρα σε ακραίες θερμοκρασίες: αλλαγές ωραρίων, παύση εργασιών, σκιές, νερό, προστασία. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται πιο ανθρώπινα ωράρια και συστήματα καταγραφής που να είναι αξιόπιστα, διαφανή και μη παραποιήσιμα, γιατί «οι αόρατες ώρες αρρωσταίνουν και μετατρέπουν τις επιχειρήσεις σε μηχανές κόπωσης». Κλείνοντας, η Barbero θύμισε ότι η μάχη για την Υγεία και Ασφάλεια δεν είναι «τεχνικό ζήτημα», αλλά μάχη για αξιοπρέπεια, ισότητα και δημοκρατία στην εργασία.
Η Μαρίλη Μέξη, Σύμβουλος Πολιτικών Απασχόλησης και Κοινωνικού Διαλόγου στη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO), επεσήμανε ότι η ψηφιοποίηση, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η τηλεργασία μετασχηματίζουν το προφίλ των επαγγελματικών κινδύνων: αλγοριθμική επιτήρηση, διαρκής συνδεσιμότητα και κατάργηση των ορίων μεταξύ «εντός» και «εκτός» ωραρίου αυξάνουν το στρες και την εργασιακή εξουθένωση (burn out) κάνοντας επιτακτικό το δικαίωμα της αποσύνδεσης. Η ελαστικοποίηση και η συστηματική υπέρβαση του κανονικού χρόνου εργασίας αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους επαγγελματικούς κινδύνους παγκοσμίως, σημείωσε, και συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα, εργατικά ατυχήματα και ψυχικές διαταραχές. “Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για κοινωνική δικαιοσύνη, η ζωή στην εργασία δεν μπορεί να είναι «παράπλευρη απώλεια”, είπε κλείνοντας.
Ο Γιάννης Κουζής, Ομότιμος Καθηγητής Εργασιακών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, τόνισε την ευρωπαϊκή διάσταση του προβλήματος, με εξελίξεις πολύ δυσμενείς για την εργασία, υπογραμμίζοντας την γενικότερη υποβάθμιση των όρων εργασίας και την εργοδοτική παραβατικότητα. Επεσήμανε ότι η Ελλάδα την τελευταία 15ετία καταγράφει τη μεγαλύτερη επιδείνωση των εργασιακών συνθηκών στην ΕΕ, κατέχει ρεκόρ σε θανατηφόρα και σοβαρά εργατικά ατυχήματα, καθώς και υψηλά ετήσια ωράρια εργασίας. Ο κ. Κουζής υπογράμμισε ότι η εντατικοποίηση της εργασίας, η επιμήκυνση των ωραρίων, η φτωχοποίηση των μισθών και η επέκταση επισφαλών συμβάσεων συνδέονται άμεσα με την επιβάρυνση της σωματικής και ψυχικής υγείας των εργαζομένων. Αναφέρθηκε στο φαινόμενο των αυτοκτονιών, όχι μόνο εργαζομένων που έχασαν τη δουλειά τους αλλά και ανθρώπων που βρίσκονταν ακόμη σε στελεχειακή θέση. Τόνισε επίσης την ανάγκη για ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων, ενίσχυση συλλογικών συμβάσεων, μείωση υπερωριών και διασφάλιση επαρκών μισθών.
O Δημήτρης Πλουμπίδης, τέως Εκπρόσωπος της Ελλάδας για θέματα ψυχικής υγείας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και Ομότιμος Καθηγητής Ψυχιατρικής του ΕΚΠΑ τόνισε τη σημασία της ψυχικής υγείας στους χώρους εργασίας, υπογραμμίζοντας το σλόγκαν του ΠΟΥ ότι «δεν υπάρχει υγεία χωρίς ψυχική υγεία». Ανέφερε ότι οι πολλαπλές πιέσεις στους χώρους εργασίας επηρεάζουν τόσο τη σωματική όσο και τη ψυχική υγεία των εργαζομένων, και επεσήμανε την ανάγκη για προαγωγή της ψυχικής υγείας μέσα από ευαισθητοποιημένες κυβερνητικές πολιτικές και κανόνες. Σημείωσε ότι «το πιο επικίνδυνο για τη διατήρηση των θεσμοθετημένων δικαιωμάτων είναι η καθημερινή αθόρυβη υποτίμησή τους» και παρατήρησε ότι «αποκλείονται όλο περισσότερο τα πολιτικά επικίνδυνα συνδικάτα», γεγονός που υπονομεύει τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής των εργαζομένων.
Την ανάγκη επανασύστασης ισχυρών θεσμών και κανόνων σε διεθνική, διηπειρωτική και παγκόσμια έκταση, που θα προστατεύουν τα εργατικά δικαιώματα, την υγεία και τη ζωή των εργαζομένων, τόνισε ο Τάσος Πετρόπουλος, Εργατολόγος και πρώην Υφυπουργός Εργασίας. Ο κ. Πετρόπουλος υπογράμμισε ότι δεν μπορεί και δεν πρέπει πια ο στόχος να αποτελεί για τις οικονομίες και τις κοινωνίες η μεγέθυνση του ΑΕΠ αλλά κυρίως η μεγέθυνση της ευημερίας. Ο νεοφιλελευθερισμός σαν σύστημα έχει χρεοκοπήσει, δεν παράγει ούτε για τον ίδιο τον καπιταλισμό. Τόνισε ότι η εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων εξαρτάται από την θεσμική θωράκιση με κανόνες και συστήματα ελέγχου, με πρόληψη, αποτελεσματικές κυρώσεις και την αναβάθμιση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, καθώς και την προστασία της συνδικαλιστικής ελευθερίας, σε μια περίοδο που τα συνδικάτα κατασυκοφαντούνται με σκοπό να μην υπάρχει έλεγχος και να μην λειτουργήσει το θεσμικό πλαίσιο. Επεσήμανε ότι η κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας 155 από τη χώρα μας με τον ν. 5239/2025, ταυτόχρονα με την καθιέρωση της εργασίας έως και 13 ώρες ημερησίως, δημιουργεί ένα ειρωνικό πλαίσιο ασυμβατότητας με τις διεθνείς αρχές για την υγιεινή και ασφάλεια στην εργασία.
Ο Γενικός Γραμματέας της ΓΣΕΕ, Νίκος Φωτόπουλος, άσκησε σκληρή κριτική στο κυρίαρχο οικονομικό σύστημα, το οποίο χαρακτήρισε άδικο και υπεύθυνο για την απαξίωση της ανθρώπινης ζωής στην εργασία. Επέκρινε δριμύτατα την κυβέρνηση για αντεργατικές πολιτικές και νόμους που, όπως είπε, αντιμετωπίζουν τους εργαζόμενους ως αναλώσιμους αριθμούς. Τόνισε ότι απαιτείται ανατροπή αυτής της πολιτικής κατάστασης και κάλεσε τις δυνάμεις της κεντροαριστεράς να συγκροτήσουν ένα ευρύ λαϊκό μέτωπο πάνω σε λίγες βασικές αρχές. Προειδοποίησε ότι όποιοι σταθούν εμπόδιο σε αυτή την προσπάθεια θα βρεθούν αντιμέτωποι με την αποδοκιμασία του κόσμου.
Συγκλονιστική ήταν η μαρτυρία του Στέλιου Αφράτη, αδελφού του Μανώλη Αφράτη, ο οποίος έχασε τη ζωή του τον Μάιο του 2020, σε ηλικία 38 ετών, σε επαρχιακό δρόμο του Ρεθύμνου την ώρα που εκτελούσε δρομολόγιο με φορτηγό που δεν πληρούσε τις στοιχειώδεις προδιαγραφές ασφαλείας. Μετά από πολυετή αγώνα εξακολουθεί να αναζητεί δικαίωση για αυτό το έγκλημα.
Στην εκδήλωση, στην οποία παραβρέθηκαν βουλεύτριες και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και της Νέας Αριστεράς, ο πρώην ευρωβουλευτής Στέλιος Κούλογλου και εκπρόσωποι του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ και του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς, έγινε πλήθος άλλων παρεμβάσεων, μεταξύ των οποίων από τον Κώστα Γενιδούνια, τη Σταυρούλα Παπαδημητρίου, τον Γιώργο Μακρυνό, τον Γιώργο Γώγο, τον Ηλία Κολλύρη, την Ιλεάννα Σακκά και το Βασίλη Μανωλάκο.
