Η κοινωνική πίεση, οι εσωτερικές ισορροπίες και οι διεθνείς παρεμβάσεις συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό με αβέβαιη έκβαση.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με έντονη ανησυχία όσα εκτυλίσσονται στο Ιράν, καθώς οι ιστορικές συνέπειες γίνονται αισθητές στην καθημερινότητα. Η ραγδαία υποτίμηση του ριάλ, η εκτίναξη του κόστους ζωής, οι δυσκολίες στην εισαγωγή βασικών αγαθών και η αυξανόμενη ανεργία, σε συνδυασμό με την πίεση ενός ισχυρού Λευκού Οίκου, διέλυσαν τα τελευταία αποθέματα κοινωνικής ανοχής απέναντι στον αυταρχισμό που μέχρι πρότινος συνοδευόταν από σχετική οικονομική σταθερότητα. Το ερώτημα, ωστόσο, αφορά τις βαθύτερες αιτίες της κρίσης.
Η γεωγραφία του Ιράν δυσχεραίνει τη διαμόρφωση μιας συνεκτικής οικονομικής δομής και ευνοεί την παρουσία πολλών εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων. Η ηγεσία της Τεχεράνης γνωρίζει ότι εχθρικοί παράγοντες θα μπορούσαν, σε αυτή τη συγκυρία, να αξιοποιήσουν αυτές τις ιδιαιτερότητες για να προκαλέσουν εσωτερικές ρωγμές. Ο Ανώτατος Ηγέτης, σήμερα ο ηλικιωμένος και καταβεβλημένος Αλί Χαμενεΐ, διατηρεί τον έλεγχο του στρατού, της Δικαιοσύνης, της κρατικής τηλεόρασης, των θρησκευτικών ιδρυμάτων και της πολιτικής ασφάλειας. Παρότι η κοινωνία εμφανίζεται πιο κοσμική από ποτέ, το καθεστώς συνεχίζει να αποκλείει δεκάδες υποψηφίους από τις εκλογικές διαδικασίες, επιτρέποντας μόνο όσους θεωρούνται «πιστοί στη γραμμή της Επανάστασης».
Πρόκειται για μια μη αραβική χώρα, όπου η πλειονότητα μιλά φαρσί. Παρά τον πλούτο σε ενεργειακούς πόρους, το Ιράν παραμένει οικονομικά αδύναμο, εξαιτίας κακοδιαχείρισης, διαφθοράς και γεωγραφικών εμποδίων, καθώς οι οροσειρές επιβράδυναν τον εκσυγχρονισμό κρίσιμων βιομηχανικών τομέων. Στις ίδιες αυτές ορεινές περιοχές φέρεται να προστατεύεται και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες του Ισραήλ, το οποίο θεωρεί ότι απειλείται από την προοπτική μιας πυρηνικής επίθεσης.
Τις τελευταίες ώρες, αυξημένη παρουσία καταγράφει και ο Ρεζά Παχλαβί, εξόριστος γιος του τελευταίου σάχη. Καλεί σε διαδηλώσεις, μιλά για πολιτική μετάβαση και υπόσχεται ένα ελεύθερο, δημοκρατικό Ιράν με σχέσεις συνεργασίας με τους γείτονές του. Για ορισμένους αποτελεί τη μοναδική διεθνώς αναγνωρίσιμη προσωπικότητα που θα μπορούσε να δώσει συνοχή σε μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση. Για άλλους, συμβολίζει ένα πολιτικό παρελθόν που παραμένει ζωντανό στη συλλογική μνήμη, αφήνοντας πίσω του βαθιά τραύματα. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν η θρησκευτική ηγεσία βρεθεί εκτός χώρας, οι διαδηλωτές θα έρθουν αντιμέτωποι με τους ισχυρούς και καλά οργανωμένους Φρουρούς της Επανάστασης. Ενδεικτικό της έντασης είναι και ανάρτηση στο Χ, η οποία δημοσίευσε φωτογραφία συγγενών του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σε αεροδρόμιο, υποστηρίζοντας ότι αναχώρησαν για τη Ρωσία μαζί με τον φερόμενο διάδοχό του, Μοτζτάμπα.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ωστόσο, δεν περιορίζονται σε στρατιωτικό ρόλο. Αποτελούν τον ισχυρότερο επιχειρηματικό όμιλο της χώρας, με δραστηριότητες στις κατασκευές, την ενέργεια, τα logistics, τα λιμάνια, τα τελωνεία και το λαθρεμπόριο, λειτουργώντας ουσιαστικά ως παραοικονομία και παρακράτος.
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική του. Σε πρόσφατη ανάρτησή του ανέφερε ότι «το Ιράν κοιτάζει την ελευθερία, ίσως όπως ποτέ άλλοτε» και ότι «οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν». Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν είναι Βενεζουέλα. Ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου έχει προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση αμερικανικού πλήγματος, το Ιράν θα απαντήσει με επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ γνωρίζει ότι μια μη ελεγχόμενη μετάβαση στην περιοχή ενέχει τον κίνδυνο γενικευμένου χάους και αποσταθεροποίησης και πέρα από τα σύνορα της χώρας.