Γαλλία: Τέλος στα «συζυγικά καθήκοντα» – Η συναίνεση στο σεξ γίνεται ρητά αναγκαία

Νομοσχέδιο διευκρινίζει ότι ο γάμος δεν συνεπάγεται υποχρέωση σεξουαλικής επαφής και ενισχύει την προστασία κατά του βιασμού εντός γάμου.

Η Γαλλία κατοχυρώνει νομικά το τέλος των λεγόμενων «συζυγικών καθηκόντων», δηλαδή της αντίληψης ότι ο γάμος συνεπάγεται υποχρέωση σεξουαλικής επαφής. Το νομοσχέδιο που εγκρίθηκε την Τετάρτη (28/1) στην Εθνοσυνέλευση προσθέτει ρήτρα στον αστικό κώδικα, καθιστώντας σαφές ότι η «κοινή διαβίωση» δεν δημιουργεί υποχρέωση για σεξουαλικές σχέσεις.

Ο νόμος καθιστά αδύνατη τη χρήση της έλλειψης σεξουαλικών σχέσεων ως επιχείρημα σε διαζύγιο που βασίζεται σε υπαιτιότητα. Παρά το γεγονός ότι η αλλαγή αναμένεται να έχει περιορισμένο αντίκτυπο στα δικαστήρια, υποστηρικτές του μέτρου θεωρούν ότι αποτρέπει τον βιασμό εντός γάμου. Η εισηγήτρια του νομοσχεδίου, βουλευτής των Πρασίνων Μαρί-Σαρλότ Γκαρέν, δήλωσε: «Ο γάμος δεν μπορεί να είναι μια φούσκα στην οποία η συναίνεση για σεξ θεωρείται οριστική και εφ’ όρου ζωής».

Η προέλευση της έννοιας των «συζυγικών καθηκόντων» βρίσκεται στο μεσαιωνικό εκκλησιαστικό δίκαιο, ενώ σύγχρονοι δικαστές είχαν κατά καιρούς ερμηνεύσει την «κοινή διαβίωση» ώστε να περιλαμβάνει και σεξουαλικές σχέσεις. Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) το 2025 είχε ήδη καταδικάσει τη Γαλλία για αντίστοιχη υπόθεση, καθιστώντας αδύνατο για τους δικαστές να βασιστούν σε απουσία σεξουαλικών σχέσεων για διαζύγιο με υπαιτιότητα.

Το νέο νομοσχέδιο έρχεται σε συνέχεια εμβληματικών υποθέσεων, όπως η υπόθεση Πελικό το 2024, και εντάσσεται στη νομική ενίσχυση της προστασίας κατά του βιασμού εντός γάμου, ο οποίος πλέον ορίζεται ως πράξη χωρίς «ενημερωμένη, συγκεκριμένη, προηγούμενη και ανακλητή» συναίνεση.