Την χρήση των εμβολιασμών παράλληλα με την εφαρμογή των μέτρων για τον περιορισμό της ευλογιάς των αιγοπροβάτων συστήνει σε Ελλάδα και Βουλγαρία μελέτη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), η οποία δημοσιεύθηκε στις 4 Φεβρουαρίου.
H μελέτη έχει τίτλο «Ευλογιά των αιγοπροβάτων: Εμβόλια και σενάρια εμβολιασμού για τον έλεγχο των επιδημιών σε Ελλάδα και Βουλγαρία το 2025».
Ειδικά για την Ελλάδα στην περίληψη της μελέτης αναφέρεται: «Μια διετής εκστρατεία εμβολιασμού σε συνδυασμό με τα συνήθη μέτρα ελέγχου προβλέπεται να επιτύχει την εξάλειψη της νόσου ένα έτος νωρίτερα σε σύγκριση με τις στρατηγικές που δεν περιλαμβάνουν εμβολιασμό. Στην Ελλάδα, η πολυπλοκότητα της δυναμικής μετάδοσης και οι πολλαπλές επιδημικές εστίες υποδηλώνουν ότι θα ήταν απαραίτητος ο στοχευμένος ή πανεθνικός εμβολιασμός. Συνολικά, ο εμβολιασμός —ιδίως όταν συνδυάζεται με την έγκαιρη ανίχνευση, την ταχεία θανάτωση και τους περιορισμούς μετακίνησης— αποτελεί ένα κρίσιμο εργαλείο για τον έλεγχο και την πιθανή εξάλειψη της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (SGP) στις πληγείσες περιοχές».
«Η ευλογιά των προβάτων και των αιγών (SGP), που προκαλείται από τον ιό Capripoxvirus, επανεμφανίστηκε στην Ευρώπη με πρωτοφανή ένταση κατά την περίοδο 2024-2025, επηρεάζοντας ιδιαίτερα την Ελλάδα και τη Βουλγαρία και θέτοντας σε αυξανόμενο κίνδυνο τις γειτονικές χώρες. Παρά τα υφιστάμενα μέτρα ελέγχου της ΕΕ, η κλίμακα και η επιμονή των κρουσμάτων μπορεί να υποδηλώνουν ορισμένες καθυστερήσεις στην ανίχνευση ή την αναφορά και έναν πιθανό ρόλο των μετακινήσεων ζώων, τόσο των εγκεκριμένων όσο και των ανεξέλεγκτων, στη διατήρηση της μετάδοσης», σημειώνεται στην περίληψη της μελέτης.
«Η παρούσα αξιολόγηση εξετάζει την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων SGP που διατίθενται στο εμπόριο και αξιολογεί τον πιθανό αντίκτυπο των στρατηγικών εμβολιασμού στον έλεγχο και την εξάλειψη της επιδημίας. Μια βιβλιογραφική ανασκόπηση και πειραματικά δεδομένα από το EURL για τους ιούς Capripoxvirus επιβεβαιώνουν ότι τα ζωντανά εξασθενημένα εμβόλια SGP που βασίζονται σε στελέχη του ιού της ευλογιάς των προβάτων, συμπεριλαμβανομένων των στελεχών RM65, Romania και Bakirköy, παρέχουν ισχυρή προστασία (συνήθως 80-100%) και μειώνουν σημαντικά την αναπαραγωγή και την εξάπλωση του ιού στα πρόβατα. Τα προφίλ ασφάλειας είναι γενικά ευνοϊκά, αν και ενδέχεται να εμφανιστούν ήπιες αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό, και η τήρηση της συνιστώμενης δοσολογίας είναι απαραίτητη. Ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου είναι ελάχιστος όταν τηρούνται οι συνήθεις προφυλάξεις», τονίζεται στη μελέτη.
Η μελέτη σημειώνει ότι στην περίπτωση της Βουλγαρίας δημιουργήθηκε ένα μοντέλο προσομοίωσης της εξάπλωσης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και αξιολογήθηκαν σενάρια εμβολιασμού. «Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ταχεία ανίχνευση και η θανάτωση των ζώων μπορούν από μόνες τους να ελέγξουν τις επιδημίες εντός 1 έως 2 ετών, αλλά ο εμβολιασμός μειώνει σημαντικά το μέγεθος της επιδημίας και τη γεωγραφική της εξάπλωση. Ο περιφερειακός εμβολιασμός ενέχει τον κίνδυνο διαφυγής του ιού, εκτός εάν επιβληθούν αυστηροί έλεγχοι της κυκλοφορίας, ενώ ο πανεθνικός εμβολιασμός παρέχει πιο ισχυρή συγκράτηση», υπογραμμίζεται από τους αρμόδιους.