Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμένης στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Όταν ρωτήθηκε αν εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμένης επίθεσης για να πιέσει το Ιράν να συνάψει συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα, απάντησε στους δημοσιογράφους στο Λευκό Οίκο: «Μπορώ να πω ότι το εξετάζω».
Το μυστικό σχέδιο-σοκ κατά του Ιράν μέσα σε 10 ημέρες
Ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει έτοιμος να τραβήξει ακόμη περισσότερο το σκοινί με το Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό ένα «παράθυρο» περίπου δέκα ημερών για να αποφασίσει αν θα προχωρήσει σε στρατιωτικό πλήγμα ή σε μια νέα πυρηνική συμφωνία με την Τεχεράνη.
Η Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις, εξετάζει ένα αρχικό, περιορισμένο στρατιωτικό χτύπημα σε ελάχιστους στρατιωτικούς ή κυβερνητικούς στόχους στο Ιράν, με στόχο να πιεστεί το καθεστώς να αποδεχθεί μια συμφωνία που θα τερματίζει τον εμπλουτισμό ουρανίου και θα βάζει «φρένο» στο πυραυλικό του πρόγραμμα και στη στήριξη προς ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή. Σε περίπτωση που η Τεχεράνη αρνηθεί, στο τραπέζι βρίσκεται μια κλιμακούμενη εκστρατεία ευρείας κλίμακας, που ορισμένοι στο αμερικανικό επιτελείο δεν κρύβουν ότι θα μπορούσε να φτάσει μέχρι και στην αποσταθεροποίηση ή ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.
Τραμπ, Ιράν και το «περιορισμένο χτύπημα»
Το σενάριο του «περιορισμένου χτυπήματος» θυμίζει, όπως σημειώνουν Αμερικανοί αξιωματούχοι, την εσωτερική συζήτηση της πρώτης θητείας Τραμπ για ένα «bloody nose» στην Πιονγκγιάνγκ, μια προληπτική επίθεση στη Βόρεια Κορέα που τελικά εγκαταλείφθηκε υπέρ της διπλωματίας. Τότε, ο Τραμπ προτίμησε τις εντυπωσιακές συνόδους κορυφής με τον Κιμ Γιονγκ Ουν, αν και οι τρεις συναντήσεις δεν οδήγησαν σε εγκατάλειψη του βορειοκορεατικού πυρηνικού οπλοστασίου. Σήμερα, η ίδια λογική –χτύπημα περιορισμένης κλίμακας για να σταλεί μήνυμα αποφασιστικότητας– επανέρχεται με αποδέκτη την Τεχεράνη.
Ένας από τους αξιωματούχους που παρακολουθούν τις διεργασίες περιγράφει ένα κλιμακωτό μοντέλο χρήσης ισχύος: ο Τραμπ θα μπορούσε να ξεκινήσει με μικρά, επιλεγμένα πλήγματα, αυξάνοντας σταδιακά την ένταση μέχρι το Ιράν είτε να διαλύσει το πυρηνικό του πρόγραμμα είτε να βρεθεί αντιμέτωπο με υπαρξιακή απειλή. Την ίδια ώρα, περιφερειακοί παράγοντες εκτιμούν ότι ακόμη και ένα «χειρουργικό» χτύπημα θα οδηγούσε την Τεχεράνη να αποχωρήσει από τις διαπραγματεύσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη στιγμή που η ιρανική ηγεσία επεξεργάζεται την επίσημη απάντησή της στις αμερικανικές απαιτήσεις.
Τραμπ – Ιράν σε πορεία σύγκρουσης
Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει λάβει ακόμη την τελική απόφαση, οι στρατιωτικές επιλογές που του παρουσιάζονται κυμαίνονται από μια εβδομάδα στοχευμένων επιθέσεων για αλλαγή καθεστώτος, μέχρι ένα περιορισμένο κύμα πληγμάτων σε κρίσιμες κυβερνητικές και στρατιωτικές υποδομές. Αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας και αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια εκστρατεία θα μπορούσε να προκαλέσει σφοδρή ιρανική αντίδραση, με κίνδυνο ευρείας κλίμακας σύρραξης στη Μέση Ανατολή και στοχοποίησης περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ.
Στο διπλωματικό πεδίο, ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν αυτή την εβδομάδα με Ιρανούς ομολόγους τους, ζητώντας πλήρη τερματισμό των πυρηνικών δραστηριοτήτων, περιορισμούς στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και απομάκρυνση της Τεχεράνης από τις ένοπλες proxies της. Η ιρανική πλευρά έχει απορρίψει μια τόσο ευρεία συμφωνία, προσφέροντας μόνο περιορισμένες υποχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα και επιμένοντας ότι ουδέποτε επεδίωξε την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Η στασιμότητα των συνομιλιών, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη αμερικανική στρατιωτική ενίσχυση στον Κόλπο, τροφοδοτεί τα σενάρια επικείμενου πλήγματος. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έχει προειδοποιήσει μέσω κοινωνικών δικτύων ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει με «μέγιστη ισχύ» σε οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση, απειλώντας να βυθίσει αμερικανικά αεροπλανοφόρα και να χτυπήσει τις δυνάμεις των ΗΠΑ «τόσο σκληρά που δεν θα μπορέσουν να ξανασηκωθούν».
Τραμπ, Ιράν και η κούρσα εξοπλισμών στη Μέση Ανατολή
Παράλληλα, οι ΗΠΑ συνεχίζουν μια εντυπωσιακή επίδειξη ισχύος: προηγμένα μαχητικά F‑35 και F‑22 κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή, ένα δεύτερο αεροπλανοφόρο με επιθετικά και ηλεκτρονικού πολέμου αεροσκάφη βρίσκεται εν πλω, ενώ αεροσκάφη διοίκησης και ελέγχου, απαραίτητα για μεγάλες αεροπορικές εκστρατείες, καθώς και κρίσιμα αντιαεροπορικά συστήματα, έχουν ήδη αναπτυχθεί στην περιοχή.
Το Ιράν παραμένει επιφυλακτικό απέναντι στα χρονικά τελεσίγραφα του Τραμπ, έχοντας νωπή την εμπειρία της περυσινής διελκυστίνδας, όταν η Ουάσινγκτον του έδωσε δύο εβδομάδες για μια αντίστοιχη συμφωνία, αλλά λίγες ημέρες αργότερα Β-2 και άλλα βομβαρδιστικά έπληξαν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, καθυστερώντας σημαντικά το πρόγραμμα της Τεχεράνης. Τώρα, με ένα νέο «παράθυρο» δέκα ημερών και το στρατιωτικό θερμόμετρο να ανεβαίνει, η αναμέτρηση Τραμπ – Ιράν μπαίνει σε μια επικίνδυνη φάση, όπου ένα περιορισμένο χτύπημα μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη κρίση.