Λαγάνα: Γιατί την τρώμε κάθε Καθαρά Δευτέρα και τι συμβολίζει

Καθαρά Δευτέρα χωρίς λαγάνα γίνεται; Δεν γίνεται. Στην περίπτωση που αυτό το παραδοσιακό ορεκτικό δεν εμφανιζόταν σε κάθε τραπέζι της πρώτης ημέρας της Σαρακοστής, αυτή η ημέρα θα έχανε -ως έναν μεγάλο βαθμό- το «χρώμα» της.

Το έθιμο με την λαγάνα, κάθε Καθαρά Δευτέρα, κρατά από την αρχαιότητα. Αυτή η ιδιαίτερα, αγαπητή συνήθεια, παρέμεινε αναλλοίωτη ανά τους αιώνες. Συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον φούρναρη της γειτονιάς ώστε κάθε νοικοκυριό να απολαμβάνει αυτό το λαχταριστό, τραγανό και σουσαμένιο ψωμί.

Η πλακωτή ζύμη με αλεύρι και νερό, συνδέεται με την έννοια της πνευματικής κάθαρσης. Σύμφωνα με την παράδοση, η λαγάνα θυμίζει τη βοήθεια του Θεού στους Ισραηλίτες κατά την Έξοδο, παραπέμποντας στα άζυμα ψωμιά που έφτιαξαν στην έρημο.

Το έθιμο έχει την βάση της από την νηστεία της Σαρακοστής. Την πρώτη ημέρα της νηστείας, δηλαδή την Καθαρά Δευτέρα, οι νοικοκυρές έπλεναν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, τα κρεμούσαν στη θέση τους και τα άφηναν εκεί μέχρι τη λήξη της νηστείας.

Οι οικογένειες στη συνέχεια, έβγαιναν στα χωράφια και τα λιβάδια κάνοντας πικνίκ και τρώγοντας νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.

Οι αρτοποιοί της γειτονιάς, πιστοί στις παραδόσεις μας, παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.