Το παιχνίδι κερδοσκοπίας σε καύσιμα και τρόφιμα και το «καπέλο» στο πετρέλαιο θέρμανσης με πρόφαση τον πόλεμο στο Ιράν

Αύξηση παρατηρείται το τελευταίο διάστημα στις τιμές των καυσίμων που φτάνει και πιθανόν ξεπερνά τα 10 λεπτά σε λίγες ημέρες σε ορισμένα πρατήρια, ανάλογα με την περιοχή- και χωρίς να έχει ενσωματωθεί ακόμη η άνοδος του πετρελαίου στα 84 δολάρια το βαρέλι, αποτέλεσμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Σε αυτό το περιβάλλον υπάρχει κίνδυνος για φαινόμενα κερδοσκοπίας ενώ ο φόβος για περαιτέρω αυξήσεις στις τιμές εκτοξεύει τη ζήτηση στα πρατήρια από καταναλωτές που σπεύδουν να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ των αυτοκινήτων τους με βενζίνη για να γλιτώσουν περαιτέρω αύξηση.

Στα 10 λεπτά ανά λίτρο, περίπου, υπολογίζεται από επαγγελματίες η περαιτέρω ανατίμηση που θα ενσωματωθεί στην αντλία σταδιακά τις επόμενες ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι θα βρεθεί κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο η αμόλυβδη, αν υπολογίσουμε ότι πωλείται ήδη πάνω από 1,80 σε ορισμένες περιοχές της χώρας. Πάντως με βάση τη μέση τιμή στα πρατήρια όλης της χώρας η αμόλυβδη (95 οκτ.) έχει ήδη ξεπεράσει τα 1,76 ευρώ το λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης (Diesel) τα 1,59 ευρώ το λίτρο, από 1,72 και 1,53 ευρώ αντίστοιχα πριν από τέσσερις εβδομάδες. Σημειώνεται ότι τα καύσιμα πωλούνται ακριβότερα σε επαρχιακές και νησιωτικές περιοχές.

Οι αυξήσεις στη βενζίνη
Σύμφωνα με στοιχεία της ομοσπονδίας πρατηριούχων οι αυξήσεις που καταγράφονται στα διυλιστήρια είναι της τάξης των 60 ευρώ ανά χιλιόλιτρο, δηλαδή περίπου 6 λεπτά το λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης και περίπου 3 λεπτά για την αμόλυβδη βενζίνη. Πρακτικά, προαναγγέλλουν μια σωρευτική αύξηση ως και 10 λεπτά το λίτρο και χωρίς να υπολογίζεται τι θα ακολουθήσει στο μέτωπο του πολέμου.

Οι εταιρείες διύλισης επωμίζονται μεγαλύτερο κόστος όσο συνεχίζεται το ράλι της τιμής του πετρελαίου -και δεν είναι εφικτή η διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο σημαντικά περάσματα για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως. Η άνοδος των διεθνών τιμών επηρεάζει άμεσα τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης, καθώς το Βrent αποτελεί βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή αυτών των καυσίμων. Τα διυλιστήρια μετακυλίουν μέρος του επιπλέον κόστους στους πρατηριούχους και αυτοί με τη σειρά τους στους καταναλωτές, νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το μεταφορικό κόστος αυξάνεται και τα προϊόντα γίνονται ακριβότερα. Εάν η τιμή του πετρελαίου φτάσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, η βενζίνη θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 1,80 – 1,90 ευρώ/λίτρο, έχουν εκτιμήσεις φορείς της αγοράς.

Πετρέλαιο θέρμανσης με «καπέλο»
Αντίστοιχα επιβαρύνεται και το πετρέλαιο θέρμανσης, που επίσης καταγράφει σημαντική αύξηση πριν ακόμη ενσωματωθούν οι αυξήσεις από το άλμα της διεθνούς τιμής του πετρελαίου, όπως φαίνεται από τα παραπάνω στοιχεία του Δελτίου Επισκόπησης Τιμών Υγρών Καυσίμων του ΥΠΑΝ. Επιπλέον των ανατιμήσεων που παρατηρούνται τις τελευταίες εβδομάδες πυκνώνουν οι καταγγελίες από καταναλωτές που ενώ έχουν παραγγείλει πετρέλαιο έχοντας κάνει συγκεκριμένη συμφωνία ενημερώνονται από τον προμηθευτή τους είτε ότι η παραγγελία θα καθυστερήσει είτε ότι τελικά θα πληρώσουν παραπάνω (π.χ. αντί 1,13 ευρώ/λίτρο καταναλωτής κλήθηκε να πληρώσει 1,25 ευρώ/λίτρο).

Το διυλιστήριο που κλείνει …νωρίς
Εντωμεταξύ ένα άλλο περιστατικό που απασχόλησε και τις αρχές αφορά πρατηριούχους οι οποίοι διαμαρτύρονταν ότι το διυλιστήριο στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης κλείνει νωρίς, το μεσημέρι, με αποτέλεσμα χθες που αυξήθηκε κατακόρυφα η ζήτηση από τους οδηγούς για βενζίνη, να μην ήταν σε θέση να ανεφοδιαστούν με μεγαλύτερες ποσότητες προκειμένου να καλύψουν τη ζήτηση.

Πρακτικά, ισχυρίστηκαν ότι αναγκάζονται να προμηθευτούν καύσιμα τις επόμενες ημέρες, όταν θα έχουν ενσωματωθεί οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Το θέμα υπέπεσε στα ραντάρ της ΑΑΔΕ που ανακοίνωσε σχετικά ότι οι έμποροι που δεν προλαβαίνουν να ανεφοδιαστούν από το Καλοχώρι μπορούν να το κάνουν στο κεντρικό διυλιστήριο Θεσσαλονίκης. Σημειώνεται ότι στη Θεσσαλονίκη λειτουργούν δύο διυλιστήρια, το κεντρικό που είναι ανοιχτό έως το βράδυ και το άλλο στο Καλοχώρι που κλείνει το μεσημέρι. Η απόστασή τους είναι περίπου 10 λεπτά. Μάλιστα όπως έγινε γνωστό, εάν τις επόμενες ημέρες συνεχιστεί η αυξημένη ζήτηση από καταναλωτές υπάρχει ανοιχτό ενδεχόμενο για διευρυμένο ωράριο στα διυλιστήρια της Βόρειας Ελλάδας.

Φόβοι για ανατιμήσεις στα τρόφιμα
Με το «απαγορευτικό» στα Στενά του Ορμούζ αναμένονται επιπτώσεις και στις τιμές των προϊόντων. Εξάλλου, προκαλείται κρίση όχι μόνο στην ενέργεια αλλά και στο παγκόσμιο εμπόριο, με ενδεικτικό το γεγονός ότι μεγάλες αποστολές ρυζιού, σιταριού και κριθαριού ακινητοποιήθηκαν. Το Reuters μετέδωσε ότι σχεδόν 400.000 τόνοι ινδικού ρυζιού μπασμάτι έχουν κολλήσει σε λιμάνια καθώς οι ναύλοι μεταφοράς έχουν υπερδιπλασιαστεί από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν. Δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αποφεύγουν πλέον το Στενό του Ορμούζ, καθώς οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν ακυρώσει καλύψεις γι’ αυτή τη διαδρομή. Εξαιτίας της διαταραχής τα φορτία αφενός επωμίζονται επιπλέον κόστος μεταφοράς και αφετέρου καθυστερούν να φτάσουν στους προορισμούς τους. Πρακτικά, αυτή η διαταραχή μπορεί να μεταφέρει κόστος στους εισαγωγείς και εν τέλει στους καταναλωτές.

Έλεγχοι για να προλάβουμε τα χειρότερα
Λόγω των παρενεργειών από τον πόλεμο στο Ιράν, που πολύ σύντομα αναμένεται να περάσουν και στις τιμές των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ, οι κυβερνητικές συσκέψεις είναι συνεχείς. Για να προλάβει τυχόν αθέμιτες πρακτικές στην αγορά, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή παρακολουθεί τις τιμές και τη διαθεσιμότητα των καυσίμων και έχει ενεργοποιήσει εκτεταμένο σχέδιο ελέγχων σε πρατήρια σε όλη τη χώρα. Χθες μάλιστα (3.3.2026) ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος συναντήθηκε με την Διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς Δέσποινα Τσαγγάρη και συμφώνησαν να ενταθούν οι έλεγχοι στην αγορά.