Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ ωθούν για κλιμάκωση κατά της Τεχεράνης, ενώ άλλες χώρες προκρίνουν διπλωματική λύση υπό αυξανόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Παρασκηνιακές πιέσεις προς τον Ντόναλντ Τραμπ ασκούν βασικοί σύμμαχοι των Ηνωμένες Πολιτείες στον Περσικό Κόλπο, ζητώντας τη συνέχιση της στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εκτιμούν ότι, παρά τους πολύμηνους βομβαρδισμούς, η Τεχεράνη δεν έχει αποδυναμωθεί επαρκώς.
Σύμφωνα με Αμερικανούς, Άραβες και Ισραηλινούς αξιωματούχους, οι χώρες της περιοχής –παρά τις αρχικές αντιδράσεις για την έλλειψη ενημέρωσης πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων– θεωρούν πλέον ότι διαμορφώνεται μια σπάνια ευκαιρία για ουσιαστική αποδυνάμωση της ιρανικής ηγεσίας.
Αξιωματούχοι από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέινφέρονται να έχουν διαμηνύσει σε ιδιωτικές επαφές ότι δεν επιθυμούν τον τερματισμό των επιχειρήσεων χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στην πολιτική ή ακόμη και στην ηγεσία της Τεχεράνης.
Η πίεση αυτή εκδηλώνεται σε μια περίοδο όπου ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διχασμένος, αφήνοντας ανοιχτά τόσο τα σενάρια διπλωματικής λύσης όσο και περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης εάν δεν υπάρξει σύντομα συμφωνία.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εξασφάλιση ευρείας στήριξης, καθώς η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θανάτους στη Μέση Ανατολή και έχει επιβαρύνει σημαντικά την παγκόσμια οικονομία. Παρ’ όλα αυτά, εμφανίζεται πιο βέβαιος για τη στήριξη που λαμβάνει από τους βασικούς περιφερειακούς συμμάχους.
Οι χώρες του Κόλπου συνεχίζουν να φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, από τις οποίες εξαπολύονται επιθέσεις κατά του Ιράν, χωρίς ωστόσο να συμμετέχουν άμεσα στις επιχειρήσεις.
Διαφοροποιήσεις για τη στρατηγική
Παρά τη γενική σύμπλευση, υπάρχουν διαφορές ως προς την προσέγγιση. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πρωτοστατούν στις εκκλήσεις για εντατικοποίηση της πίεσης, με τα ΗΑΕ να εμφανίζονται πιο επιθετικά, ακόμη και υπέρ ενός σεναρίου χερσαίας επέμβασης. Στην ίδια γραμμή κινούνται το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Αντίθετα, το Ομάν και το Κατάρ τάσσονται υπέρ της διπλωματίας, διατηρώντας τον παραδοσιακό τους ρόλο ως διαμεσολαβητών μεταξύ Ιράν και Δύσης.
Οι όροι για τον τερματισμό της σύγκρουσης
Κατά το Ριάντ, μια βιώσιμη συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει:
- Την εξουδετέρωση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν
- Την καταστροφή των βαλλιστικών πυραυλικών δυνατοτήτων
- Τον τερματισμό της στήριξης σε παραστρατιωτικές οργανώσεις
- Τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, οι στόχοι αυτοί προϋποθέτουν είτε δραστική αλλαγή πολιτικής από την Τεχεράνη είτε απομάκρυνση της υφιστάμενης ηγεσίας.
Ανησυχίες για τις συνέπειες
Παρά τη σκληρή στάση, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία εκφράζουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις μιας παρατεταμένης σύγκρουσης, ιδιαίτερα όσον αφορά την ασφάλεια κρίσιμων ενεργειακών υποδομών.
Από την πλευρά του, το Ιράν προειδοποιεί ότι ενδέχεται να στοχεύσει υποδομές γειτονικών χωρών, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων αφαλάτωσης, εάν ενταθεί η πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μέχρι στιγμής, η Ουάσιγκτον δεν έχει ζητήσει άμεση στρατιωτική εμπλοκή από τους συμμάχους της, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τους επιχειρησιακούς κινδύνους όσο και τις πολιτικές ισορροπίες στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των σχέσεων ορισμένων κρατών με το Ισραήλ.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια μεγάλης κλίμακας επίθεση με σημαντικές απώλειες θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής, οδηγώντας σε άμεση εμπλοκή περισσότερων χωρών στη σύγκρουση.
