Το όραμα της Αναστασίας Ψάλτη, η μελέτη του Γιάννη Σπιλάνη και η μεγάλη συζήτηση που άνοιξαν οι «ΦΩΝΕΣ για το Αρχιπέλαγος».
Σε μια περίοδο, όπου η συζήτηση για τον τουρισμό στα ελληνικά νησιά γίνεται ολοένα και πιο έντονη, οι «ΦΩΝΕΣ για το Αρχιπέλαγος» επέλεξαν να βάλουν στο επίκεντρο τους νησιώτες, η φωνή των οποίων συνήθως απουσιάζει από τον δημόσιο διάλογο. Αυτό ήταν και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της -υβριδικής μορφής- εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στα γραφεία της ΕΛΛΕΤ «Τι τουριστική ανάπτυξη έχουμε, τι (τουριστική) ανάπτυξη θέλουμε – Αποτύπωμα της κατάστασης και προτάσεις με αφορμή το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του Τουρισμού», που διοργάνωσε ο νέος φορέας.
Την έναρξη της εκδήλωσης έκανε η Πρόεδρος των «ΦΩΝΩΝ για το Αρχιπέλαγος», Αναστασία Ψάλτη, παρουσιάζοντας τη φιλοσοφία και τη μεθοδολογία της πρωτοβουλίας, η οποία βασίζεται στη συμμετοχική διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες, εξηγώντας ότι οι «ΦΩΝΕΣ» επιχειρούν να μετατρέψουν το καθημερινό βίωμα των κατοίκων σε τεκμηριωμένη πρόταση πολιτικής. Η Αναστασία Ψάλτη παρουσίασε επίσης το εύρος της πρωτοβουλίας, η οποία έχει ήδη πραγματοποιήσει κύκλους διαβουλεύσεων σε περισσότερα από 10 νησιά, από τις Κυκλάδες μέχρι τα Δωδεκάνησα και το Ιόνιο. Όπως ανέφερε, μέσα από αυτές τις συναντήσεις αναδείχθηκαν τα μεγάλα προβλήματα που διαπερνούν οριζόντια τους νησιωτικούς τόπους, όπως είναι η πίεση στους φυσικούς πόρους, το στεγαστικό ζήτημα λόγω της ανεξέλεγκτης εξάπλωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων και ο φόβος αλλοίωσης της ταυτότητας των νησιών.
Στη συνέχεια, ο Ομότιμος Καθηγητής του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και επιστημονικός υπεύθυνος των «ΦΩΝΩΝ για το Αρχιπέλαγος», Γιάννης Σπιλάνης, παρουσίασε τη μελέτη του για το αποτύπωμα του τουρισμού στα ελληνικά νησιά, τα συμπεράσματα της οποίας ανέδειξαν τον έντονο και διάχυτο προβληματισμό για την υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας σε αρκετούς νησιωτικούς προορισμούς, αλλά και για τις επιπτώσεις του υπερτουρισμού στην ποιότητα ζωής, στη στέγαση, στους φυσικούς πόρους και στην τοπική συνοχή.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά στην ευρωπαϊκή διάσταση της πρωτοβουλίας. Όπως αναφέρθηκε, οι «ΦΩΝΕΣ» πρόσφατα συμμετείχαν στην επίσημη ευρωπαϊκή διαβούλευση για τον βιώσιμο τουρισμό, στέλνοντας τις προτάσεις τους στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιχειρώντας να μεταφέρουν στα κέντρα λήψης αποφάσεων της Ευρώπης τις αγωνίες, τις ανάγκες αλλά και τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής νησιωτικότητας. Στόχος τους, όπως λένε οι ιδρυτές του νέου φορέα, είναι η διαμόρφωση μιας τεκμηριωμένης εθνικής πρότασης για τον τουρισμό και τη νησιωτική ανάπτυξη, που «θα βασίζεται όχι μόνο σε οικονομικά δεδομένα αλλά και στην πραγματική εμπειρία και τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών». Και αυτό ακριβώς ήταν και το βασικό μήνυμα της συζήτησης με τον κόσμο, που ακολούθησε, και είχε να κάνει με την ανάγκη ανάδειξης ενός νέου δρόμου και διαμόρφωσης μιας διαφορετικής λογικής τουριστικής -και όχι μόνο- ανάπτυξης, όπου οι τοπικές κοινωνίες δεν θα αντιμετωπίζονται ως «θεατές» αλλά ως ισότιμοι συνδιαμορφωτές του μέλλοντος των νησιών τους. Κάτι που βρίσκεται στο DNA των Φωνών για το Αρχιπέλαγος.