Στα χέρια του Βλαντίμιρ Πούτιν βρίσκεται πλέον η ανοιχτή επιστολή που απέστειλε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με την οποία ο Ουκρανός πρόεδρος προτείνει απευθείας συνάντηση των δύο ηγετών με στόχο την αναζήτηση λύσης για τον τερματισμό του πολέμου. Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι η επιστολή παραλήφθηκε και ότι ο Ρώσος πρόεδρος ενημερώθηκε για το περιεχόμενό της, ενώ η παρέμβαση του Ζελένσκι συνοδεύεται από έντονη κριτική για τη μακρόχρονη παραμονή του Πούτιν στην εξουσία και τις συνέπειες του πολέμου τόσο για την Ουκρανία όσο και για τη Ρωσία.
Σύμφωνα με το πρακτορείο TASS, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ γνωστοποίησε το μεσημέρι της Παρασκευής ότι ο Πούτιν έλαβε γνώση της επιστολής. Ο Guardian περιγράφει το ύφος του κειμένου ως «προκλητικό, ακόμη και ειρωνικό», επισημαίνοντας ότι περιλαμβάνει αναφορές στις πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις εντός ρωσικού εδάφους.
Σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της επιστολής, ο Ζελένσκι αναφέρει: «Μετά από 26 χρόνια στην εξουσία, η ηλικία αρχίζει να αφήνει το σημάδι της».
Ο Ουκρανός πρόεδρος φαίνεται να επιχειρεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία που έχει διαμορφωθεί στο πεδίο των επιχειρήσεων, υπογραμμίζοντας τις δυνατότητες της χώρας του σε επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς, οι οποίες, όπως εκτιμά, έχουν δημιουργήσει πρόσθετες δυσκολίες στον στρατιωτικό σχεδιασμό της Μόσχας.
Παράλληλα, τονίζει ότι θα ήταν «λάθος απλώς να περιμένουμε» μέχρι η σύγκρουση στην Ευρώπη να επανέλθει στο επίκεντρο της αμερικανικής προσοχής, επισημαίνοντας πως η ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο «μέσω άμεσης εμπλοκής μεταξύ» Ουκρανίας και Ρωσίας.
Ο Ζελένσκι ζητά ακόμη πλήρη κατάπαυση του πυρός καθ’ όλη τη διάρκεια των πιθανών διαπραγματεύσεων, πρόταση που είχε ήδη απορρίψει ο Πούτιν την Πέμπτη.
Η αντίδραση του Κρεμλίνου
Η ρωσική προεδρία επιβεβαίωσε την παραλαβή της επιστολής, ενώ επανέλαβε τη θέση ότι ο Ζελένσκι θα μπορούσε να μεταβεί στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο. Πρόκειται για πρόταση που ο Ουκρανός ηγέτης απορρίπτει εκ νέου μέσα από το κείμενό του.
Λίγες ώρες πριν ενημερωθεί για την επιστολή, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε δηλώσει σε δημοσιογράφους διεθνών μέσων ενημέρωσης ότι είναι «προετοιμασμένος και πρόθυμος να καταλήξει σε συμφωνία με την Ουκρανία», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι κάτι τέτοιο προϋποθέτει αμοιβαίους συμβιβασμούς.
Ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι η Μόσχα παραμένει ανοιχτή σε συμβιβαστική λύση στο πλαίσιο των συμφωνιών που, όπως ανέφερε, επιτεύχθηκαν κατά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Άνκορατζ της Αλάσκας και υποστήριξε ότι το Κίεβο θα πρέπει να τις αποδεχθεί προκειμένου να υπάρξει συμφωνία για τη λήξη της σύγκρουσης.
Στην επιστολή του, ο Ζελένσκι απαντά ευθέως σε αυτή την προσέγγιση:
«Ακούσαμε ότι σας υποσχέθηκαν στην Αλάσκα την επίλυση ορισμένων ζητημάτων που αφορούν την Ουκρανία και την Ευρώπη. Αλλά μπορείτε να δείτε και μόνος σας ότι τα ζητήματα Ουκρανίας και Ευρώπης δεν αποφασίζονται στο Άνκορατζ».
Την ίδια στιγμή, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έκανε λόγο για έναν «φαύλο κύκλο» στις επαφές Μόσχας και Ουάσινγκτον αναφορικά με τον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι σχεδόν έναν χρόνο μετά τη σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα δεν έχει υπάρξει ουσιαστική πρόοδος.
Η νομιμότητα Ζελένσκι και ο στρατιωτικός νόμος
Ο Πούτιν επανέφερε επίσης τον ισχυρισμό ότι ο Ζελένσκι δεν αποτελεί τον νόμιμο ηγέτη της Ουκρανίας, θέση που η ρωσική πλευρά προβάλλει συχνά μετά τη λήξη της προεδρικής του θητείας τον Μάιο του 2024.
Οι προεδρικές εκλογές στην Ουκρανία δεν έχουν διεξαχθεί εξαιτίας του στρατιωτικού νόμου που τέθηκε σε ισχύ μετά τη ρωσική εισβολή.
«Το κατά πόσον ο κ. Ζελένσκι είναι νόμιμος εκπρόσωπος της Ουκρανίας, αυτό είναι ζήτημα για τους νομικούς, για μια νομική ανάλυση», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος.
Η παρέμβαση Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε θετικός στο ενδεχόμενο απευθείας συνάντησης των δύο ηγετών.
«Νομίζω ότι θα ήταν υπέροχο αν συναντιούνταν. Πρέπει να το κάνουν. Να το τελειώσουν», δήλωσε.
Ερωτηθείς για τους πιθανούς συμβιβασμούς που θα απαιτηθούν, απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, σημειώνοντας:
«Θέλω ο καθένας τους να κάνει ορισμένους συμβιβασμούς, και νομίζω ότι θα το κάνουν».
Η ανοιχτή επιστολή του Ζελένσκι προς τον Πούτιν
Ολόκληρη η επιστολή του Ουκρανού προέδρου αποτελεί ένα εκτενές πολιτικό και διπλωματικό μήνυμα προς τον Ρώσο ομόλογό του, στο οποίο αποδίδει προσωπικά στον Πούτιν την ευθύνη για τον πόλεμο, τον κατηγορεί ότι έχει μετατρέψει τις σχέσεις των δύο χωρών σε μια ατελείωτη σύγκρουση και υποστηρίζει ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει ολοένα και μεγαλύτερη οικονομική, κοινωνική και πολιτική πίεση.
Ο Ζελένσκι αναφέρεται στις απώλειες του ρωσικού στρατού, στις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, στις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Μόσχα, στη στήριξη που συνεχίζει να λαμβάνει η Ουκρανία από τους συμμάχους της, αλλά και στις εκτιμήσεις του για τη μελλοντική πορεία της Ρωσίας εφόσον η σύγκρουση συνεχιστεί.
Παράλληλα, κάνει αναφορές στη Βόρεια Κορέα, την Κίνα, τη Λευκορωσία, την Υπερδνειστερία, στις διεθνείς κυρώσεις και στις εξελίξεις που θεωρεί ότι έχουν διαμορφωθεί από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Στο τελικό μέρος της επιστολής του προτείνει την έναρξη άμεσου διαλόγου ανάμεσα στους δύο ηγέτες σε ουδέτερο έδαφος, αναφέροντας ως πιθανούς τόπους φιλοξενίας την Ελβετία, την Τουρκία ή χώρες του αραβικού κόσμου.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία ως πιθανοί εγγυητές ασφαλείας, ενώ δηλώνει ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να αποδεχθεί πλήρη κατάπαυση του πυρός κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Επιπλέον, προτείνει ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου «όλοι για όλους», ζητά τη λήψη μέτρων για την επιστροφή αμάχων και παιδιών που απομακρύνθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και τονίζει ότι η σημερινή γραμμή του μετώπου θα πρέπει να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης για τη διπλωματική διαδικασία.
Κλείνοντας, ο Ζελένσκι προειδοποιεί ότι εάν δεν υπάρξει απόφαση για τον τερματισμό του πολέμου, η Ουκρανία θα συνεχίσει να μάχεται, υποστηρίζοντας ότι η ίδια η ρωσική ιστορία δείχνει πως όταν η κοινωνία κουράζεται από μια παρατεταμένη κατάσταση, ακολουθούν πολιτικές αλλαγές.
Η επιστολή ολοκληρώνεται με τη φράση:
«Αιώνια μνήμη σε όλους όσοι έχασαν τη ζωή τους από αυτόν τον πόλεμο».
