Με εγκύκλιο αποσαφηνίζονται οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο οφείλουν να ενεργούν οι Κτηματικές Υπηρεσίες όταν προκύπτουν αμφιβολίες σχετικά με τη νομιμότητα λειτουργίας μιας επιχείρησης ή με το δικαίωμά της να ζητήσει την παραχώρηση συγκεκριμένου τμήματος αιγιαλού ή παραλίας.
Βασική προϋπόθεση για την παραχώρηση απλής χρήσης παραμένει η νόμιμη λειτουργία του παραχωρησιούχου σε χώρο που είναι όμορος με το τμήμα του αιγιαλού ή της παραλίας για το οποίο υποβάλλεται η αίτηση.
Οι Κτηματικές Υπηρεσίες, κατά τον έλεγχο των αιτήσεων, εξετάζουν την ορθότητα και την πληρότητα των δικαιολογητικών που κατατίθενται σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση 11996 ΕΞ 23-01-2026.
Εφόσον τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά διαπιστωθεί ότι είναι πλήρη και ορθά, αυτό αρκεί κατ’ αρχήν ώστε η αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία να προχωρήσει στη σύναψη της σύμβασης παραχώρησης με τον ενδιαφερόμενο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες προκύπτουν αμφιβολίες για τη νομιμότητα λειτουργίας της αιτούσας επιχείρησης. Εάν το ζήτημα αφορά αρμοδιότητες του δήμου ή άλλης αρμόδιας αρχής, όπως θέματα οικοδομικών αδειών ή συμμόρφωσης με το κανονιστικό πλαίσιο για τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, η Κτηματική Υπηρεσία δεν καλείται να αποφανθεί η ίδια.
Αντίθετα, οφείλει να γνωστοποιήσει άμεσα την υπόθεση και να διαβιβάσει τα σχετικά στοιχεία στην αρμόδια αρχή, χωρίς να προχωρήσει σε κρίση επί ζητημάτων που δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της.
Διαφορετική είναι η διαδικασία όταν η αμφιβολία αφορά το κατά πόσο ο αιτών έχει πράγματι το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση για την παραχώρηση απλής χρήσης συγκεκριμένου τμήματος αιγιαλού ή παραλίας. Στις περιπτώσεις αυτές, η Κτηματική Υπηρεσία εξετάζει η ίδια εάν πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν περισσότερες από μία επιχειρήσεις διεκδικούν την παραχώρηση του ίδιου τμήματος αιγιαλού ή παραλίας, υποστηρίζοντας ότι λειτουργούν σε όμορο χώρο. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Κτηματική Υπηρεσία οφείλει να ζητήσει κάθε πρόσφορο έγγραφο ή άλλο αποδεικτικό στοιχείο που μπορεί να τεκμηριώσει το δικαίωμα της κάθε επιχείρησης να χρησιμοποιεί τον χώρο που συνορεύει με το υπό παραχώρηση τμήμα.
Μεταξύ των στοιχείων που μπορούν να ζητηθούν περιλαμβάνονται τίτλοι ιδιοκτησίας, ιδιωτικά συμφωνητικά μίσθωσης και άλλα έγγραφα από τα οποία προκύπτει εμπράγματο ή ενοχικό δικαίωμα χρήσης του όμορου χώρου.
Πώς αντιμετωπίζονται στην πράξη οι διαφορετικές περιπτώσεις
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μιας επιχείρησης εστίασης που λειτουργεί νόμιμα σε ακίνητο το οποίο συνορεύει με την παραλία και υποβάλλει αίτηση για την παραχώρηση του αντίστοιχου τμήματος. Εφόσον καταθέσει τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά και η Κτηματική Υπηρεσία διαπιστώσει ότι αυτά είναι πλήρη και ορθά, μπορεί κατ’ αρχήν να προχωρήσει η διαδικασία για τη σύναψη της σύμβασης παραχώρησης.
Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται εάν κατά την εξέταση της αίτησης προκύψουν πληροφορίες ή στοιχεία που δημιουργούν αμφιβολίες, για παράδειγμα, σχετικά με την οικοδομική νομιμότητα του κτιρίου στο οποίο στεγάζεται η επιχείρηση. Στην περίπτωση αυτή, η Κτηματική Υπηρεσία δεν αποφασίζει η ίδια εάν υπάρχει ή όχι πολεοδομική παράβαση. Διαβιβάζει τα σχετικά στοιχεία στην αρμόδια υπηρεσία ή αρχή, η οποία είναι υπεύθυνη να εξετάσει το συγκεκριμένο ζήτημα.
Αντίστοιχα, εάν προκύψει ζήτημα σχετικά με την τήρηση του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας ενός καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος, η Κτηματική Υπηρεσία δεν υποκαθιστά τον δήμο ή την άλλη αρμόδια αρχή. Η υπόθεση παραπέμπεται στην κατά περίπτωση αρμόδια υπηρεσία για τον σχετικό έλεγχο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση κατά την οποία δύο επιχειρήσεις υποβάλλουν αίτηση για το ίδιο τμήμα παραλίας, με καθεμία να υποστηρίζει ότι ο χώρος στον οποίο λειτουργεί είναι όμορος με το συγκεκριμένο τμήμα. Για παράδειγμα, ένα ξενοδοχείο και ένα εστιατόριο μπορεί να διεκδικούν την απλή χρήση του ίδιου τμήματος αιγιαλού, επικαλούμενα δικαίωμα χρήσης διαφορετικών χώρων που βρίσκονται προς την πλευρά της παραλίας. Η Κτηματική Υπηρεσία καλείται τότε να εξετάσει ποια επιχείρηση πληροί τις προϋποθέσεις του νόμου και μπορεί να ζητήσει τίτλους ιδιοκτησίας, μισθωτήρια ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία που τεκμηριώνουν το δικαίωμα χρήσης του όμορου χώρου.
Ανάλογη περίπτωση μπορεί να προκύψει όταν μια επιχείρηση λειτουργεί σε μισθωμένο ακίνητο και ζητά την παραχώρηση της παραλίας που βρίσκεται μπροστά από αυτό. Εάν αμφισβητηθεί το δικαίωμά της να χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο όμορο χώρο, η Κτηματική Υπηρεσία μπορεί να ζητήσει το ιδιωτικό συμφωνητικό μίσθωσης και κάθε άλλο πρόσφορο στοιχείο, προκειμένου να εξακριβώσει εάν η αιτούσα επιχείρηση διαθέτει πράγματι το απαιτούμενο ενοχικό δικαίωμα χρήσης.
Ένα ακόμη πιθανό σενάριο αφορά επιχείρηση που υποβάλλει όλα τα τυπικά δικαιολογητικά, αλλά από στοιχεία που περιέρχονται σε γνώση της Κτηματικής Υπηρεσίας προκύπτει αμφισβήτηση ως προς το εάν ο χώρος όπου λειτουργεί είναι πράγματι όμορος με το υπό παραχώρηση τμήμα της παραλίας. Επειδή το συγκεκριμένο ζήτημα συνδέεται άμεσα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 11 για το ποιος δικαιούται να υποβάλει αίτηση, η Κτηματική Υπηρεσία οφείλει να το εξετάσει η ίδια και να ζητήσει τα αναγκαία αποδεικτικά στοιχεία.