Το «τιμόνι» της Βρετανίας παίρνει στα χέρια του ο Άντι Μπέρναμ μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ στον βασιλιά της Βρετανίας, Κάρολο(20/7).
Με το μήνυμα: «Είμαι έτοιμος να ηγηθώ και να χτίσω πάνω στα θεμέλια που έθεσε ο Κιρ Στάρμερ» ο Μπέρναμ ανέλαβε και επίσημα τα καθήκοντα του προέδρου των Εργατικών την Παρασκευή (17/7) και τώρα είναι επίσης έτοιμος να αντικαταστήσει τον Στάρμερ στον πρωθυπουργικό θώκο. Πώς γίνεται, όμως, να γίνει πρωθυπουργός χωρίς εκλογές;
Σύμφωνα με το Associated Press, επειδή οι Εργατικοί κατέχουν την πλειοψηφία στην κυβέρνηση, ο ηγέτης τους γίνεται και πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου.
Γιατί υπάρχει αλλαγή ηγεσίας χωρίς γενικές εκλογές;
Η κοινοβουλευτική δημοκρατία της Βρετανίας επιτρέπει στα κυβερνώντα κόμματα να αλλάζουν ηγέτες κατά τη διάρκεια της θητείας, με τον νικητή να γίνεται πρωθυπουργός χωρίς να απαιτούνται γενικές εκλογές. Επομένως, οι επόμενες εθνικές εκλογές δεν χρειάζεται να διεξαχθούν πριν από το 2029.
Οι πρωθυπουργοί μπορούν να αντικατασταθούν εάν κάποιος έχει παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματός του ή έχει αναγκαστεί να αποχωρήσει λόγω δυσπιστίας απέναντί του.
Στην περίπτωση του Στάρμερ, αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την ηγεσία των Εργατικών στις 22 Ιουνίου μετά από μόλις δύο χρόνια στην εξουσία. Οι ήττες που υπέστησαν οι Εργατικοί σε μια σειρά τοπικών εκλογών τον Μάιο ώθησαν πολλούς βουλευτές να απαιτήσουν την παραίτηση του Στάρμερ. Και όταν ο Μπέρναμ — που ευνοούνταν από πολλούς εντός των Εργατικών για να ηγηθεί του κόμματος και της χώρας — κέρδισε τις έκτακτες εκλογές για μια έδρα στο Κοινοβούλιο, ο Στάρμερ ενέδωσε τελικά στις αυξανόμενες πιέσεις και παραιτήθηκε.
Η παραίτησή του πυροδότησε αυτόματα μια αναμέτρηση για την ηγεσία των Εργατικών. Σύμφωνα με τους κανόνες των Εργατικών, ένας βουλευτής μπορεί να αμφισβητήσει τον ηγέτη εάν έχει την υποστήριξη του ενός πέμπτου των βουλευτών του κόμματος στη Βουλή των Κοινοτήτων. Εκτός από τον Μπέρναμ, δεν υπήρχε άλλος υποψήφιος που κατάφερε να ξεπέρασε αυτό το όριο.
Ο Μπέρναμ ο 7ος πρωθυπουργός μέσα σε μια δεκαετία
Να σημειωθεί ότι, η εναλλαγή στη θέση πρωθυπουργού δεν είναι σπάνιο φαινόμενο στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού συστήματος της Βρετανίας.
Τέσσερις από τους έξι Βρετανούς πρωθυπουργούς την τελευταία δεκαετία ανέλαβαν τα «ηνία» μέσω εσωκομματικών διαδικασιών για να αντικαταστήσουν τους προκατόχους τους, και όχι με γενικές εκλογές.
Η Τερέζα Μέι και ο Μπόρις Τζόνσον ήταν ανάμεσα σε αυτούς. Έγιναν πρωθυπουργοί αφού κέρδισαν τις εκλογές για την ηγεσία των Συντηρητικών, όταν οι προκάτοχοί τους παραιτήθηκαν στα μέσα της θητείας τους.
Όταν ο Τζόνσον ανακοίνωσε την παραίτησή του το 2022, οι Συντηρητικοί έκαναν εσωκομματικές εκλογές για την ηγεσία και τα μέλη του κόμματος επέλεξαν τη Λιζ Τρας για να τον αντικαταστήσει. Και όταν η Τρας παραιτήθηκε, μόλις 49 ημέρες αργότερα, τη θέση της πήρε ο Ρίσι Σούνακ μέσω παρόμοιας διαδικασίας.
Ο Μπέρναμ θα γίνει έτσι ο έβδομος πρωθυπουργός σε μια ταραγμένη δεκαετία για την πολιτική ζωή του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία χαρακτηρίστηκε από μια γρήγορη διαδοχή ηγετών.
Η εξουσία αλλάζει χέρια με συγκεκριμένη τελετουργία
Η τελετουργία που ακολουθείται είναι συγκεκριμένη. Ο παραιτηθείς ή η παραιτηθείσα πρωθυπουργός εκφωνεί την αποχαιρετιστήρια ομιλία του στο πλήθος προτού μεταβεί στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ για να έχει μια σύντομη συνάντηση με τον βασιλιά και να υποβάλει επίσημα την παραίτησή του.
Στη συνέχεια, ο διάδοχός του καταφθάνει στο παλάτι, όπου ο Κάρολος θα του ζητήσει επίσημα να σχηματίσει κυβέρνηση. Η ιδιωτική τελετή είναι γνωστή ως «Kissing Hands» σύμφωνα με την παράδοση.
Σήμερα, μόλις ο Μπέρναμ αποχωρήσει από το παλάτι, θα έχει γίνει το 59ο άτομο που θα κατέχει το αξίωμα του Βρετανού πρωθυπουργού. Στη συνέχεια, θα μεταβεί με αυτοκίνητο στην επίσημη κατοικία του στην Ντάουνινγκ Στριτ 10, όπου αναμένεται να κάνει την πρώτη του δήλωση ως εν ενεργεία πρωθυπουργός.