Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε, τουλάχιστον προς το παρόν, να αναβάλει τα σχέδια για σημαντική κλιμάκωση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, καθώς κορυφαίοι σύμβουλοί του εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες ότι μια διεύρυνση της σύγκρουσης θα μπορούσε να εξαντλήσει επικίνδυνα τα ήδη περιορισμένα αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot και άλλων συστημάτων αεράμυνας που διαθέτουν οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ο κίνδυνος μείωσης των αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους που η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί εξαιρετικά υψηλού ρίσκου την επιστροφή σε εκτεταμένες πολεμικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, ο Τραμπ και οι στενοί συνεργάτες του ανησυχούν για το ενδεχόμενο γενικευμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή, την αποξένωση σημαντικών συμμάχων στον Κόλπο που παραμένουν ευάλωτοι σε ιρανικές επιθέσεις, αλλά και τις πιθανές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, την ενέργεια και τις μεταναστευτικές ροές.
Η απόφαση αυτή ελήφθη έπειτα από σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή με τη συμμετοχή κορυφαίων συμβούλων και υπουργών της κυβέρνησης, σύμφωνα με δύο πρόσωπα που έχουν γνώση των συνομιλιών.
Προειδοποίηση από τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν τα διαρκώς μειούμενα αποθέματα πυραύλων Patriot και άλλων μέσων αεράμυνας. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο αρχηγός του Μικτού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, προειδοποίησε ιδιωτικά ότι η επανέναρξη μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων κατά του Ιράν είναι στρατιωτικά εφικτή, αλλά θα εξαντλούσε επικίνδυνα τα διαθέσιμα αναχαιτιστικά βλήματα της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), η οποία είναι υπεύθυνη για τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.
Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά τον θάνατο τριών Αμερικανών στρατιωτών στην Ιορδανία την περασμένη εβδομάδα, όταν ένας βαλλιστικός πύραυλος κατάφερε να διαπεράσει την αμερικανική αεράμυνα κατά τη διάρκεια μαζικής επίθεσης με ιρανικούς πυραύλους και drones.
Ο Λευκός Οίκος αφήνει ανοιχτές όλες τις επιλογές
Ο διευθυντής επικοινωνίας του Λευκού Οίκου, Στίβεν Τσουνγκ, δήλωσε ότι ο πρόεδρος «ήταν πάντα συνεπής στη θέση του πως προτιμά μια διπλωματική λύση, αλλά διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι εάν το Ιράν συνεχίσει τις τρομοκρατικές δραστηριότητες στα Στενά του Ορμούζ ή εναντίον συμμάχων».
Παράλληλα υποστήριξε ότι, μετά τις σκληρές κυρώσεις και τις επανειλημμένες επιθέσεις που έχει δεχθεί, «θα ήταν σοφό για το Ιράν να επιδιώξει μια διαπραγματευμένη συμφωνία, διαφορετικά γνωρίζει τι θα ακολουθήσει».
Διλήμματα για τον Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος καλείται να αποφασίσει πώς θα συνεχίσει τη σχεδόν πεντάμηνη αντιπαράθεση με το Ιράν και ειδικότερα πώς θα αποκατασταθεί η ασφαλής ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, την ώρα που οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται εκ νέου λόγω της αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες των New York Times, ελάχιστοι στο στενό περιβάλλον του θεωρούν ότι μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα ήταν αποτελεσματική. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι οι αεροπορικές επιδρομές ενδέχεται να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα, ενισχύοντας τη συνοχή του ιρανικού καθεστώτος και στρέφοντας την προσοχή της κοινής γνώμης σε μια εξωτερική απειλή αντί στις εσωτερικές πιέσεις.
Προσωρινή αποκλιμάκωση
Το Σάββατο σημειώθηκε η πρώτη σχετική ύφεση των συγκρούσεων ύστερα από δύο εβδομάδες συνεχών επιθέσεων. Ωστόσο, η ένταση παραμένει υψηλή, καθώς συνεχίζονται οι συγκρούσεις στην Υεμένη μεταξύ δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία και των φιλοϊρανών Χούθι. Για πρώτη φορά έπειτα από 13 συνεχόμενες νύχτες επιθέσεων κατά του Ιράν, οι αμερικανικές δυνάμεις δεν ανακοίνωσαν νέες αεροπορικές επιδρομές.
Το σχέδιο που εξεταζόταν
Μέχρι την Παρασκευή, ο Τραμπ άφηνε να εννοηθεί ότι ήταν έτοιμος να εγκρίνει βαρύτερα πλήγματα, εφόσον το έκρινε αναγκαίο.
«Είμαστε απολύτως έτοιμοι. Μπορούμε να προχωρήσουμε, αλλά συνεχίζουμε να μιλάμε μαζί τους. Ίσως υπάρξει, ίσως όχι, ένα σημείο καμπής», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Σύμφωνα με Αμερικανούς στρατιωτικούς αξιωματούχους, εξεταζόταν μια πολυφασική αεροπορική εκστρατεία με στόχους παράκτια ραντάρ, εκτοξευτές αντιπλοϊκών πυραύλων, στόλο μικρών ταχύπλοων του Ιράν, ενεργειακές εγκαταστάσεις και πυρηνικές υποδομές, μεταξύ των οποίων και η εγκατάσταση Pickaxe Mountain.
Τις τελευταίες ημέρες το Πεντάγωνο έχει αποστείλει επιπλέον δυνάμεις, οπλικά συστήματα και εφόδια στη Μέση Ανατολή, ενώ εξετάστηκαν και επιθέσεις σε σιδηροδρομικές γέφυρες που χρησιμοποιούνται τόσο από αμάχους όσο και από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις για τη μεταφορά εφοδίων.
Η έλλειψη πυραύλων αλλάζει τα δεδομένα
Τελικά, ο Τραμπ φέρεται να ανέστειλε προσωρινά τα σχέδια για εκτεταμένους βομβαρδισμούς, λαμβάνοντας υπόψη τις εκτιμήσεις των στρατιωτικών ότι τα αποθέματα πυραύλων αεράμυνας μειώνονται επικίνδυνα. Μια ευρείας κλίμακας επίθεση θα προκαλούσε πιθανότατα ακόμη ισχυρότερα ιρανικά αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στα αμυντικά συστήματα των ΗΠΑ.
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα των New York Times, μέχρι τα τέλη Απριλίου το Πεντάγωνο είχε ήδη χρησιμοποιήσει περισσότερους από 1.200 πυραύλους Patriot, αξίας άνω των 4 εκατ. δολαρίων ο καθένας, γεγονός που είχε μειώσει αισθητά τα διαθέσιμα αποθέματα. Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο έκτοτε.
Στροφή σε διαπραγματεύσεις και οικονομική πίεση
Αρκετοί σύμβουλοι του Τραμπ, μεταξύ των οποίων και ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ, υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια λιγότερο επικίνδυνη στρατηγική: η συνέχιση των διαπραγματεύσεων σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση της οικονομικής πίεσης προς την Τεχεράνη.
Παραμένει ωστόσο ασαφές αν βρίσκονται σε εξέλιξη ουσιαστικές συνομιλίες και κατά πόσο μπορούν να ξεπεραστούν οι εσωτερικές διαφωνίες στην ιρανική ηγεσία σχετικά με μια πιθανή συμφωνία.
Παράλληλα, ο πρόσφατα επανενεργοποιημένος αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών έχει αποφέρει μικτά αποτελέσματα. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το Ιράν κατάφερε να συνεχίσει περιορισμένες εξαγωγές πετρελαίου, κυρίως προς την Κίνα, μετά το μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου.
Τέλος, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι η Κίνα έχει μειώσει κατά περίπου 40% τις εισαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου τους τελευταίους μήνες, περιορίζοντας σημαντικά τα έσοδα της Τεχεράνης, ενώ την Παρασκευή το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις σε εννέα εταιρείες και τέσσερα φυσικά πρόσωπα που συνδέονται με το επιχειρηματικό δίκτυο του Ιρανού χρηματοδότη Μπαμπάκ Ζαντζανί.
Το CNN, οι Vance και Caine έχουν επιβραδύνει την κλιμάκωση
Μπορεί να ήταν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς και ο Αρχηγός του Κοινού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, Στρατηγός Νταν Κέιν, που έβαλαν φρένο στην πιθανότητα κλιμάκωσης του πολέμου στο Ιράν.
Σύμφωνα με το CNN , το οποίο επιβεβαιώνει τα δημοσιεύματα των New York Times, και οι δύο εξέφρασαν ανησυχία για μια πιθανή νέα μεγάλη επιχείρηση κατά τη διάρκεια της συνάντησης που συγκάλεσε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή. Ο Κέιν αρχικά διευκρίνισε ότι μια επίθεση θα μπορούσε να είναι επιτυχής, αλλά στη συνέχεια σήμανε συναγερμό για τα αποθέματα πυρομαχικών των ΗΠΑ και τον κίνδυνο ενός ντόμινο φαινομένου στην περιοχή.Δεν είναι σαφές εάν τα λόγια του αντιπροέδρου και του στρατηγού έπεισαν τον Τραμπ να αναστείλει τις επιθέσεις – η CENTCOM δεν έχει επιτεθεί εδώ και δύο νύχτες – ή εάν, και αν ναι, πόσο θα διαρκέσει η παύση.
Η Τεχεράνη ανακοινώνει πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με το Ομάν για το Στενό του Ορμούζ
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε σήμερα πρόοδο στις τεχνικές διαπραγματεύσεις με το Ομάν σχετικά με τη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ, εν μέσω των προσπαθειών της Τεχεράνης να επιβάλει τέλη στα πλοία που διέρχονται από τη στρατηγική πλωτή οδό για περιβαλλοντικές υπηρεσίες και αποζημιώσεις.
«Αρκετοί γύροι συνομιλιών πραγματοποιήθηκαν μεταξύ του Ιράν και του Ομάν σε επίπεδο υφυπουργού Εξωτερικών στην Τεχεράνη μεταξύ Παρασκευής και Σαββάτου, κατά τους οποίους τα μέρη αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με κοινές αρχές και λειτουργικούς μηχανισμούς για τη διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στο Στενό του Ορμούζ, σεβόμενα παράλληλα τα κυριαρχικά δικαιώματα των δύο κρατών που βρέχονται από τις ακτές του», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαήλ Μπακάι.