Η τραγωδία των Τεμπών εξακολουθεί να προκαλεί έντονη πολιτική και κοινωνική συζήτηση, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα που συγκλόνισε τη χώρα, το ζήτημα της ασφάλειας των σιδηροδρόμων και της απόδοσης ευθυνών παραμένει ανοιχτό.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η υπόθεση επανέρχεται στο προσκήνιο, με βασικό αίτημα την πλήρη διερεύνηση των αιτιών που οδήγησαν στην τραγωδία. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και το παρόν των ελληνικών σιδηροδρόμων, καθώς τίθεται ξανά το ερώτημα για το κατά πόσο οι μετακινήσεις με τρένο στην Ελλάδα είναι σήμερα πραγματικά ασφαλείς.
Στο πλαίσιο της συζήτησης στην Ολομέλεια, ο αντιπρόεδρος της Αριστεράς (The Left) και ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Κώστας Αρβανίτης, έθεσε σειρά ερωτημάτων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε τόσο στις καθυστερήσεις στη διερεύνηση του δυστυχήματος όσο και στην ανάγκη να υπάρξουν σαφείς απαντήσεις για τα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι οι οικογένειες των θυμάτων συνεχίζουν να ζητούν δικαιοσύνη και πλήρη διαλεύκανση των συνθηκών της τραγωδίας. Το αίτημα για διαφάνεια και λογοδοσία παραμένει στο επίκεντρο, ενώ η συζήτηση αγγίζει και τον ρόλο των ευρωπαϊκών θεσμών στην εποπτεία και χρηματοδότηση έργων υποδομών.
Ακολουθεί η ομιλία του Κώστα Αρβανίτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο:
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Χθες είχαμε την συζήτηση για το ανύπαρκτο κράτος δικαίου στην Ελλάδα και τις τακτικές συγκάληψης που συνεχίζονται για το τεράστιο σκάνδαλο του Predator.
Σήμερα, επαναφέρουμε το θέμα της συγκάλυψης του εγκλήματος των Τεμπών. το ελληνικό κράτος χρησιμοποιώντας διάφορες τακτικές κωλυσιεργεί στο αίτημα των συγγενών για την εκταφή των θυμάτων ώστε να μάθουν τι προκάλεσε τον θάνατο των ανθρώπων τους.
Τα αποτελέσματα της εκταφής είναι στοιχείο σημαντικό για την διαλεύκανση;
Κύριε Επίτροπε, το έγκλημα των Τεμπών έχει 4 εγκληματικές ενότητες και ζητάμε απαντήσεις.
α. ποιος και γιατί και ποια η ευθύνη της Κομμισσιόν και του ΕΡΑ για την μη εκτέλεση της σύμβασης 717;
β. γιατί δεν υπήρχαν συστήματα τηλεδιοίκησης όπως είχε επανειλημμένα καταγγελθεί επίσημα τόσο από τα σωματεία όσο και εντός του ελληνικού κοινοβουλίου από τον ΣΥΡΙΖΑ.
γ. γιατί στην Ευρώπη του 21ου αιώνα τα τρένα πήγαιναν σε μονή γραμμή ενώ η Κομμισσιόν έχει δώσει δισεκατομμύρια για την αναβάθμιση του ελληνικού σιδηροδρόμου.
δ. είναι σαφές ότι παραβιάστηκε η ευρωπαική νομοθεσία για την διασφάλιση του τόπου δυστυχήματος και της προστασίας των ζωτικών στοιχειών
Κύριε Επίτροπε, έχετε οδηγήσει την χώρα επί παραβάση. από τότε μέχρι σήμερα εφαρμόζεται ένα action plan στην Ελλάδας. Τηρείτε το ακσιον πλαν; Ποιος το ελέγχει; Δημοσιεύσετε το.
Θέσεις εργασίας που έχουν προκηρυχθεί χωρίς να προχωρήσουν οι διορισμοί, ένα action plan-ευχολόγιο που μάλιστα χρηματοδοτήθηκε από ευρωπαϊκά κονδύλια, και συνεχείς αναβολές ολοκλήρωσης στα εμβληματικά έργα.
Τρία χρόνια μετά τα Τέμπη, η τηλεδιοίκηση ακόμη αγνοείται, και οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι ταλαιπωρούνται από διαρκείς επικίνδυνες δυσλειτουργίες. Και πάλι ρωτώ ευθέως: αυτό για την Κομισιόν συνιστά κανονικότητα στη διαδικασία επί παραβάσει;
Σήμερα, 12 Μαρτίου, που τα τρένα κινούνται, ποιος εγγυάται την ασφάλεια των επιβατών και των εργαζομένων στον ελληνικό σιδηρόδρομο;
Εσείς; Ο κύριος Κυρανάκης, υπουργός μεταφορών της Ελλάδος; η ο θεός ο ίδιος;
Κουντουρά: Τα τρένα συνεχίζουν να κυκλοφορούν χωρίς ασφάλεια
Στο ίδιο πλαίσιο συζήτησης στην Ολομέλεια, από την πλευρά της ευρωβουλευτού του ΣΥΡΙΖΑ, Έλενας Κουντουρά, τέθηκε επίσης το ζήτημα των ευρωπαϊκών μηχανισμών εποπτείας και της αποτελεσματικότητας των κανόνων ασφάλειας που εφαρμόζονται στα κράτη-μέλη.
Η ίδια υπογράμμισε ότι το δυστύχημα των Τεμπών ανέδειξε σοβαρές αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο ελέγχεται και εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας στους σιδηροδρόμους, θέτοντας ερωτήματα για το ποιος τελικά φέρει την ευθύνη όταν εντοπίζονται κενά στην εποπτεία.
Ακολουθεί η ομιλία της ευρωβουλευτού του ΣΥΡΙΖΑ, Έλενας Κουντουρά:
Κύριε Επίτροπε,
Το εγκληματικό δυστύχημα στα Τέμπη αποκάλυψε θεσμικές αδυναμίες, κενά εποπτείας και μαζικές παραβιάσεις των ευρωπαϊκών κανόνων ασφάλειας.
Δύο φορές έλεγξε ο ERA τη ΡΑΣ πριν το δυστύχημα, το 2019 και το 2022, εκφράζοντας αμφιβολίες για το αν μπορεί να επιτελέσει επαρκώς το εποπτικό της έργο.
Την ίδια στιγμή, μας λέτε ότι ο ERA δεν μπορεί να αναστείλει πιστοποιητικά ασφαλείας που έχει εκδώσει, αν δεν του το ζητήσει η ελεγχόμενη ΡΑΣ.
Έτσι τα τρένα συνεχίζουν να κυκλοφορούν χωρίς ασφάλεια, το μπαλάκι των ευθυνών μετατοπίζεται και κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνη για το έλλειμα ασφάλειας.
Το βασικό ερώτημα παραμένει: ποιος εγγυάται την ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών στον ευρωπαϊκό σιδηρόδρομο;
Πριν έξι μήνες είπατε στην Ολομέλεια ότι μέχρι τον Ιανουάριο θα παρουσιάσετε την αναθεώρηση του Κανονισμού του ERA για ενίσχυση του ρόλου του στην εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου. Αυτό όμως δεν αρκεί.
Χρειάζεται αναθεώρηση της Οδηγίας για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, ώστε να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός παρέμβασης, μετά από εισήγηση του ERA, όταν διακυβεύεται η ασφάλεια των σιδηροδρόμων σε κράτος-μέλος.