Η στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ και οι ασάφειες στο Άρθρο 5 της συνθήκης του ΝΑΤΟ θέτουν σε αμφισβήτηση την αξιοπιστία της Συμμαχίας απέναντι σε απειλές από τα ίδια τα μέλη της.
Η ιδέα μιας στρατιωτικής ενέργειας των ΗΠΑ εναντίον άλλου μέλους του ΝΑΤΟ, όπως η υποθετική περίπτωση της Γροιλανδίας, αναδεικνύει σημαντικά ρήγματα και αβεβαιότητες στη Συμμαχία. Το Άρθρο 5, που ορίζει ότι μια επίθεση κατά ενός μέλους θεωρείται επίθεση κατά όλων, εφαρμόζεται ξεκάθαρα μόνο σε εξωτερικές απειλές, αφήνοντας κενό στην περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ συμμάχων.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντρικσεν, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης «όλα θα σταματήσουν», υπονοώντας ότι η αποτελεσματικότητα του ΝΑΤΟ θα υπονομευόταν, με κερδισμένη μια επιθετική Ρωσία. Η αβεβαιότητα αυτή εντάθηκε από δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων, περιλαμβανομένων σχολίων Τραμπ το 2024 περί μη προστασίας «παραβατικών» μελών του ΝΑΤΟ και την αναγνώριση ότι οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον πρωτίστως επικεντρωμένες στην υπεράσπιση της Ευρώπης.
Παρά τις προσπάθειες διπλωματικής διαχείρισης κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και τις συμφωνίες για αύξηση των αμυντικών δαπανών, ειδικοί όπως η Μάριον Μέσμερ εκφράζουν αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της στρατηγικής, ενώ η επανεμφάνιση συζητήσεων για τη Γροιλανδία μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο αποκάλυψε το εύρος της αμερικανικής ισχύος και τη σχετική αδυναμία των μικρότερων συμμάχων.
Η ισορροπία δυνάμεων είναι εμφανής: οι ΗΠΑ διαθέτουν 1,3 εκατομμύρια ενεργό στρατιωτικό προσωπικό και δαπάνησαν 845 δισ. δολάρια για την άμυνα το 2025, ενώ οι άλλοι 31 σύμμαχοι μαζί 559 δισ. δολάρια. Αυτή η αναλογία δείχνει ότι η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ θα ήταν αδύνατον να αντιμετωπιστεί από τα υπόλοιπα μέλη, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ισχύος σε σχέση με τις συνθήκες ή τις αμοιβαίες δεσμεύσεις.
Η απουσία σαφών διατάξεων στη συνθήκη του ΝΑΤΟ για διαμάχες μεταξύ μελών θέτει σε κίνδυνο την αξιοπιστία της Συμμαχίας. Ένα μέλος που στρέφεται εναντίον άλλου, ακόμη και σε περιοχή με λιγότερους από 60.000 κατοίκους, υπονομεύει την 76χρονη στρατιωτική συμμαχία και αυξάνει την έκθεση των ευρωπαϊκών κρατών απέναντι σε πραγματικές εξωτερικές απειλές, όπως η Ρωσία. Η Μέσμερ προειδοποιεί ότι η ελπίδα των ευρωπαϊκών κρατών στις εγγυήσεις των ΗΠΑ ίσως πρέπει να επανεξεταστεί.