Οι αιματηρές διαδηλώσεις, οι αναφορές για εκτελέσεις και οι φόβοι στρατιωτικής σύγκρουσης επηρεάζουν ασφάλεια, πτήσεις και διπλωματικές ισορροπίες.
Το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας παραμένει στραμμένο στο Ιράν, όπου οι βίαιες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και οι φόβοι περαιτέρω κλιμάκωσης έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη «δεν έχει σχέδιο» για την εκτέλεση διαδηλωτών, ωστόσο απέφυγε να αποκλείσει το ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης, στον απόηχο της σκληρής καταστολής.
Την ίδια ώρα, Ηνωμένες Πολιτείες και Ηνωμένο Βασίλειο μειώνουν την παρουσία προσωπικού τους στην αεροπορική βάση Al-Udeid στο Κατάρ. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν στο CBS ότι η μερική αποχώρηση πραγματοποιείται ως «μέτρο προφύλαξης», εν μέσω αυξημένων εντάσεων στην περιοχή.
Ο εναέριος χώρος του Ιράν παρέμεινε κλειστός για σχεδόν πέντε ώρες κατά τη διάρκεια της νύχτας, με εξαίρεση περιορισμένο αριθμό πτήσεων. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε πολλές αεροπορικές εταιρείες να ανακοινώσουν αλλαγές στις διαδρομές τους, αποφεύγοντας τη διέλευση πάνω από τη χώρα.
Μιλώντας από τον Λευκό Οίκο την Τετάρτη, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η κυβέρνησή του είχε ενημέρωση «από αξιόπιστες πηγές» πως «οι δολοφονίες στο Ιράν έχουν σταματήσει και δεν υπάρχει σχέδιο για εκτελέσεις». Σε ερώτηση δημοσιογράφου, ανέφερε ότι οι πληροφορίες προέρχονται από «πολύ σημαντικές πηγές από την άλλη πλευρά», εκφράζοντας την ελπίδα οι σχετικές αναφορές να επιβεβαιωθούν.
Οι κινητοποιήσεις στο Ιράν ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου, με αφορμή την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος, ωστόσο γρήγορα εξελίχθηκαν σε ευρύτερη αμφισβήτηση της πολιτικής νομιμοποίησης της ηγεσίας της χώρας. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προηγουμένως προειδοποιήσει για «πολύ σκληρά μέτρα» σε περίπτωση εκτέλεσης διαδηλωτών, μετά τις πληροφορίες ότι 26χρονος συλληφθείς είχε καταδικαστεί σε θάνατο.
Ο νεαρός άνδρας, ο Ερφάν Σολτανί, επρόκειτο να εκτελεστεί την Τετάρτη, σύμφωνα με όσα είχε δηλώσει η οικογένειά του στο BBC Persian. Αργότερα, ωστόσο, συγγενείς του ενημέρωσαν την κουρδική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw, με έδρα τη Νορβηγία, ότι η εκτέλεση αναβλήθηκε.
Από την πλευρά της ιρανικής κυβέρνησης, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί απάντησε στις σχετικές αναφορές δηλώνοντας ότι «η κρεμάλα είναι εκτός συζήτησης» και ότι «δεν θα γίνουν απαγχονισμοί ούτε σήμερα ούτε αύριο». Μιλώντας στο Fox News, προειδοποίησε τον Αμερικανό πρόεδρο να «μην επαναλάβει το ίδιο λάθος που έκανε τον Ιούνιο», αναφερόμενος στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων το καλοκαίρι του 2025.
Προσωρινό κλείσιμο και επαναλειτουργία του εναέριου χώρου
Εν μέσω των φόβων για ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και πιθανά ιρανικά αντίποινα, η Τεχεράνη προχώρησε σε προσωρινό κλείσιμο του εναέριου χώρου της για σχεδόν όλες τις πτήσεις. Σύμφωνα με σχετική NOTAM που αναρτήθηκε στον ιστότοπο της αμερικανικής υπηρεσίας πολιτικής αεροπορίας, το μέτρο τέθηκε σε ισχύ λίγο μετά τις 00:15 (ώρα Ελλάδας), με εξαίρεση διεθνείς πτήσεις και εκείνες που είχαν λάβει ειδική άδεια.
Η ειδοποίηση ήρθη λίγο πριν τις 05:00 (ώρα Ελλάδας), όπως κατέγραψε το FlightRadar24, το οποίο εντόπισε πέντε πτήσεις ιρανικών αερομεταφορέων μεταξύ των πρώτων που πραγματοποιήθηκαν μετά την επαναλειτουργία. Υπενθυμίζεται ότι, μία εβδομάδα νωρίτερα, κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα, δεκάδες αεροσκάφη βρίσκονταν στον ιρανικό εναέριο χώρο.
Το κλείσιμο ανακοινώθηκε τη στιγμή που ο Τραμπ απέφευγε να δώσει σαφή απάντηση για το αν θα διατάξει στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Παράλληλα, οι ΗΠΑ απέσυραν μέρος του προσωπικού τους από βάσεις στη Μέση Ανατολή, μετά από προειδοποιήσεις της Τεχεράνης προς γειτονικά κράτη ότι θα στοχοποιηθούν αμερικανικές εγκαταστάσεις σε περίπτωση επίθεσης.
Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια της πολιτικής αεροπλοΐας, καθώς πύραυλοι και drones χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα σε εμπόλεμες ζώνες. Η ινδική IndiGo ανακοίνωσε ότι ορισμένες πτήσεις της επηρεάστηκαν, ενώ η Air India γνωστοποίησε πως τα αεροσκάφη της παρακάμπτουν τον ιρανικό εναέριο χώρο, προειδοποιώντας για καθυστερήσεις και πιθανές ακυρώσεις.
Αεροσκάφος της ρωσικής Aeroflot που είχε προορισμό την Τεχεράνη επέστρεψε στη Μόσχα μετά το κλείσιμο του εναέριου χώρου, σύμφωνα με το FlightRadar24. Την ίδια στιγμή, οι γερμανικές αρχές εξέδωσαν οδηγία προς τους αερομεταφορείς να αποφεύγουν την περιοχή, μετά την απόφαση του ομίλου Lufthansa να παρακάμπτει τους εναέριους χώρους Ιράν και Ιράκ «εξαιτίας της τρέχουσας κατάστασης στη Μέση Ανατολή».
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη απαγορεύσει την είσοδο εμπορικών αεροσκαφών στον ιρανικό εναέριο χώρο και δεν πραγματοποιούνται απευθείας πτήσεις μεταξύ των δύο χωρών, όπως σημειώνει το Reuters. Η ανησυχία παραμένει έντονη, με φόντο και την τραγωδία του 2020, όταν 176 άνθρωποι σκοτώθηκαν από την κατάρριψη ουκρανικού Boeing 737 λίγο μετά την απογείωσή του από την Τεχεράνη.
: