Σε ανοιχτή δημόσια συζήτηση μπαίνει το κυβερνητικό σχέδιο για τη ριζική αναμόρφωση του Λυκείου και την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου, όπως παρουσιάστηκε από την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλή των Ελλήνων. Οι προτάσεις τίθενται πλέον στον εθνικό διάλογο, με στόχο τη διαμόρφωση ενός νέου, πιο αξιόπιστου και λιγότερο εξετασιοκεντρικού σχολείου.
Η υπουργός κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να συμμετάσχουν σε μια ουσιαστική διαδικασία συναίνεσης, τονίζοντας ότι η εκπαίδευση αποτελεί εθνική υπόθεση και δεν μπορεί να προχωρά με αιφνιδιασμούς ή μονομερείς αποφάσεις. Όπως υπογράμμισε, το ζητούμενο είναι ένα Λύκειο με παιδαγωγική αυτοτέλεια και όχι ένας μηχανισμός προετοιμασίας εξετάσεων.
Στην τοποθέτησή της ανέδειξε με έντονο τρόπο τις παθογένειες του σημερινού συστήματος, επισημαίνοντας ότι «το Λύκειο έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό προθάλαμος εξετάσεων. Η εκπαιδευτική διαδικασία, ειδικά στη Γ΄ Λυκείου, έχει βαθιά υποτιμηθεί». Τόνισε ακόμη ότι πολλοί μαθητές απουσιάζουν από το σχολείο προς το τέλος της χρονιάς, ενώ οι εκπαιδευτικοί πιέζονται από μια υπερβολικά εκτεταμένη ύλη, με αποτέλεσμα η πραγματική μάθηση να μεταφέρεται εκτός σχολείου, σε εξωσχολική υποστήριξη, όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη.
Σύμφωνα με τη Σοφία Ζαχαράκη, ο βασικός στόχος του Εθνικού Απολυτηρίου είναι η δημιουργία ενός δίκαιου και αξιόπιστου συστήματος πιστοποίησης γνώσεων, που θα αποτυπώνει τη συνολική μαθησιακή πορεία των μαθητών και όχι μόνο την επίδοσή τους σε μία και μοναδική εξεταστική στιγμή. Σε αυτό το πλαίσιο, ανοίγει η συζήτηση για το αν και σε ποιο βαθμό θα προσμετράται η επίδοση και της Α΄ Λυκείου στον τελικό βαθμό.
Η υπουργός υπενθύμισε ότι σε 12 ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζεται σύστημα όπου ο τελικός βαθμός για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια προκύπτει κατά 30% από τον προφορικό και κατά 70% από τον γραπτό βαθμό. Όπως ξεκαθάρισε, «δεν μιλάμε για πολλαπλασιασμό εξετάσεων, αντιθέτως για λιγότερα μαθήματα», σημειώνοντας ότι ειδικά στη Γ΄ Λυκείου εξετάζεται η μείωση των μαθημάτων από έξι σε τέσσερα, σε συνδυασμό με σημαντική μείωση της ύλης.
Η φιλοσοφία του νέου συστήματος, όπως περιγράφηκε, βασίζεται σε μια πιο δίκαιη αποτύπωση της συνολικής προσπάθειας των μαθητών, με συνδυασμό προφορικής και γραπτής αξιολόγησης στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου. Το ποια θα είναι η ακριβής αναλογία και ποιες δικλίδες αξιοπιστίας θα εφαρμοστούν, αποτελεί βασικό αντικείμενο του εθνικού διαλόγου. «Το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλώς ένας χώρος προετοιμασίας για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο. Πρέπει να έχει τη δική του αυτοτέλεια και να εξοπλίζει τα παιδιά με δεξιότητες χρήσιμες, όποια πορεία κι αν ακολουθήσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στις βασικές κατευθύνσεις που έθεσε προς συζήτηση περιλαμβάνονται η ενίσχυση του απολυτηρίου ως ουσιαστικού τίτλου γνώσης με διεθνή αναγνώριση, η συμμετοχή περισσότερων τάξεων του Λυκείου στον τελικό βαθμό, η διαμόρφωση μικτού συστήματος αξιολόγησης που θα συνδυάζει την ενδοσχολική επίδοση με εθνικές εξετάσεις, η μείωση της ύλης και των εξεταζόμενων μαθημάτων και η ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων με ενιαίο πλαίσιο εξετάσεων και σώμα βαθμολογητών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σταδιακή εφαρμογή των αλλαγών, με πιλοτικές φάσεις, ανεξάρτητη αποτίμηση και επαρκή μεταβατική περίοδο. Η υπουργός υπογράμμισε ότι καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να πετύχει χωρίς τους εκπαιδευτικούς, τονίζοντας πως «η διαρκής επιμόρφωση και η στήριξη του επαγγέλματός τους προηγείται της εφαρμογής, συνοδεύει τη μεταρρύθμιση και στηρίζει την καθημερινή πρακτική μέσα στην τάξη».
Κλείνοντας, η Σοφία Ζαχαράκη επανέλαβε ότι ο εθνικός διάλογος ξεκινά χωρίς προειλημμένες αποφάσεις και με ανοιχτά ερωτήματα, με στόχο έως τον προσεχή Νοέμβριο να υπάρξει μια νομοθετική πρωτοβουλία που ιδανικά θα στηρίζεται από περισσότερα του ενός κόμματα. Όπως ανέφερε, «να έχουμε ένα Λύκειο με ουσία, ένα απολυτήριο με αξιοπιστία, ένα σύστημα πιο δίκαιο για τους μαθητές και τις οικογένειες. Αυτό δεν θα είναι επιτυχία μιας κυβέρνησης, αλλά επιτυχία της χώρας».