Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών (26 Ιουνίου 2026), η Ομοσπονδία Συλλόγων Οικογένειας ΚΕΘΕΑ – Στεγνών Θεραπευτικών Προγραμμάτων (ΟΣΟ ΚΕΘΕΑ – ΣΤΕΠ) παρεμβαίνει με ανακοίνωσή της, αναδεικνύοντας τις εξελίξεις και τις ανησυχίες στο πεδίο της απεξάρτησης
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών βρίσκει τις οικογένειες, τους θεραπευόμενους και τους εργαζόμενους των στεγνών θεραπευτικών προγραμμάτων αντιμέτωπους με μια συνολική αλλαγή φιλοσοφίας στην αντιμετώπιση της εξάρτησης.
Η κατάργηση ιστορικών φορέων με πολύχρονη προσφορά και πείρα όπως το ΚΕΘΕΑ, το 18ΑΝΩ, η ΑΡΓΩ, ο ΔΙΑΠΛΟΥΣ, ο ΟΚΑΝΑ και η συγχώνευσή τους στον ΕΟΠΑΕ ήταν μια αλλαγή που ήδη έχει μεγάλο αρνητικό αποτύπωμα.
Επιβεβαιώνεται στην πράξη με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι η κατάργηση της αυτοτέλειας των φορέων απεξάρτησης δεν είχε στόχο την ενίσχυση της απεξάρτησης. Στον αντίποδα προώθησε τη συστηματική υπονόμευση της στεγνής θεραπείας και των θεραπευτικών κοινοτήτων προς όφελος μιας πολιτικής «μείωσης της βλάβης», διαχείρισης της εξάρτησης και συντήρησης του χρήστη, καθώς και ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών. Τα παραδείγματα δεκάδες.
– η διαλογή ενισχύει τις υπηρεσίες με υποκατάστατα
– η διάσπαση των Υπηρεσιών σε διαφορετικές – ασύνδετες Διευθύνσεις
– αλλοίωση του μοντέλου των θεραπευτικών Κοινοτήτων με 24ωρη λειτουργία και φύλαξη, με απαγόρευση οδήγησης από θεραπευόμενα μέλη κ.α.
Χαρακτηριστικό τελευταίο είναι η νέα Υπουργική Απόφαση για τις δομές του ΕΟΠΑΕ. Η δημιουργία Κινητών Μονάδων Μεθαδόνης, οι Μονάδες Σωματικής Αποτοξίνωσης, οι Μονάδες Άμεσης Κοινωνικής Παρέμβασης ηλικιών 13-15 σε συνεργασία με Αστυνομία και Υπουργείο Παιδείας φανερώνουν την καταστολή σε όλα τα επίπεδα. Καταστολή μυαλού αλλά και πρακτική ειδικά σε ανήλικους.
Επιβεβαιώνει ακόμα μια φορά τη μετατόπιση προς τη λογική της διαχείρισης της χρήσης και της εντεινόμενης ιατρικοποίησης της εξάρτησης. Στόχος δεν είναι πλέον η ουσιαστική απεξάρτηση, αλλά η διαμόρφωση ενός «λειτουργικού χρήστη», μέσα από μια πολιτική που οδηγεί σταδιακά στην κοινωνική αποδοχή της εξάρτησης και στη μετατροπή της απεξάρτησης από δικαίωμα κοινωνικής επανένταξης σε απλή διαχείριση της χρήσης.
Η κατάργηση του ΚΕΘΕΑ έφερε κι ένα ακόμα πολύ σοβαρό πλήγμα στο θεραπευτικό μοντέλο. Καταργήθηκε η «συνθεραπεία» οικογένειας – εξαρτημένου. Είναι κρίσιμο θέμα για την πορεία της θεραπείας και την αποτελεσματικότητά της. Πριν την κατάργηση υπήρχε σύνδεση των υπηρεσιών σε ένα ενιαίο πρόγραμμα, οι θεραπευτές συνεργάζονταν και υπήρχε εικόνα της πορείας της απεξάρτησης, άρα και του χειρισμού των ιδιαίτερων ζητημάτων κάθε περίπτωσης. Μπορεί να κερδήθηκε η επαναλειτουργία των θεραπευτικών ομάδων οικογένειας αλλά δυστυχώς η σύνδεση των υπηρεσιών δεν υπάρχει πλέον.
Για εμάς, η απεξάρτηση δεν είναι διαχείριση της χρήσης.
Δεν είναι συντήρηση της εξάρτησης.
Δεν είναι απλή παροχή υπηρεσιών.
Είναι δικαίωμα στη ζωή, στην ουσιαστική θεραπεία, στη συνθεραπεία, στην κοινωνική επανένταξη και στην πραγματική δυνατότητα αλλαγής του ανθρώπου και της ζωής του.
Η στεγνή θεραπεία και η ψυχοκοινωνική παρέμβαση αντιμετωπίζουν την εξάρτηση ως κοινωνικό και πολυπαραγοντικό φαινόμενο και όχι ως ατομική «δυσλειτουργία» που αρκεί να ρυθμιστεί φαρμακευτικά. Στόχος της είναι η ουσιαστική αλλαγή του ανθρώπου, της οικογένειας και του τρόπου ζωής του και όχι η συντήρηση της εξάρτησης.
Οι θεραπευτικές κοινότητες δεν είναι απλώς δομές παροχής υπηρεσιών. Είναι κοινότητες ζωής, ευθύνης, ορίων, συλλογικότητας, αλληλοβοήθειας και πραγματικής επανένταξης.
Απέναντι σε αυτή την πολιτική, υπερασπιζόμαστε:
• τον αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της απεξάρτησης
• τη στεγνή θεραπεία και το μοντέλο των θεραπευτικών κοινοτήτων του ΚΕΘΕΑ
• τη συνθεραπεία και τον ενεργό ρόλο της οικογένειας
• την επαρκή χρηματοδότηση των δομών
• τη στελέχωση με μόνιμο, επαρκές, εκπαιδευμένο προσωπικό
• το δικαίωμα κάθε ανθρώπου στην πραγματική απεξάρτηση και κοινωνική επανένταξη
Καλούμε τις οικογένειες, τους θεραπευόμενους, τους εργαζόμενους και ολόκληρη την κοινωνία να υπερασπιστούν το δικαίωμα στη δημόσια και δωρεάν στεγνή θεραπεία.
Στηρίζουμε την 24ωρη απεργία του συλλόγου εργαζομένων ΕΟΠΑΕ την 26η Ιουνίου. Καλούμε τους συλλόγους οικογένειας να παραστούν στη συγκέντρωση στις 11:00 στα γραφεία του ΕΟΠΑΕ (Αβέρωφ 21, Αθήνα).
26 Ιουνίου ΔΕΝ σημαίνει διαχείριση της εξάρτησης.
26 Ιουνίου σημαίνει ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΖΩΗ ΧΩΡΙΣ ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ