Η εξόντωση του ηγέτη του CJNG προκαλεί μπλόκα σε πόλεις, διεθνή ανησυχία και φόβους για νέο κύκλο βίας εν μέσω αβέβαιης διαδοχής.
Τεταμένη παραμένει η κατάσταση στο Μεξικό μετά την επιχείρηση των αρχών ασφαλείας που οδήγησε στον θάνατο του βαρόνου ναρκωτικών «Ελ Μέντσο», επικεφαλής του καρτέλ «Νέα Γενιά του Γιαλίσκο» (CJNG). Ένοπλα μέλη της οργάνωσης, με στρατιωτικό εξοπλισμό, εξακολουθούν να στήνουν οδοφράγματα σε μεγάλες πόλεις και να συγκρούονται σποραδικά με τις δυνάμεις ασφαλείας.
Παρά τη φήμη του καρτέλ για ακραία βία απέναντι σε αντιπάλους και κρατικές αρχές, μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί επιθέσεις σε «δύσκολους στόχους», όπως στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή αστυνομικά τμήματα. Όπως ανέφερε στο NPR ο ειδικός σε θέματα οργανωμένου εγκλήματος Στίβεν Ντάντλεϊ, «Πρέπει όμως να είμαστε προσεκτικοί, γιατί στην πραγματικότητα δεν χτύπησαν κανένα δύσκολο στόχο. Δεν επιτέθηκαν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αστυνομικά τμήματα ή κάτι παρόμοιο. Οπότε, πολλά από αυτά έχουν να κάνουν με τον φόβο, τον έλεγχο του χώρου. Πρόκειται για μια έμμεση δήλωση ότι εξακολουθούν να υπάρχουν».
Το CJNG, που ιδρύθηκε το 2009 έπειτα από διάσπαση του καρτέλ Μιλένιο, θεωρείται μία από τις ισχυρότερες οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών στη χώρα, με παρουσία σε τουλάχιστον 20 πολιτείες και δραστηριότητα σχεδόν σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με την Drug Enforcement Administration. Τα μέλη του διαθέτουν βαρύ οπλισμό, θωρακισμένα οχήματα και χρησιμοποιούν drones και ρουκέτες στις επιχειρήσεις τους.
Η επόμενη ημέρα για την οργάνωση παραμένει αβέβαιη, καθώς δεν έχει αποσαφηνιστεί ποιος θα διαδεχθεί τον «Ελ Μέντσο». Σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν, τα καρτέλ διασπώνταν σε μικρότερες ομάδες που συγκρούονταν για τον έλεγχο των δικτύων διακίνησης.
Ο αναλυτής ασφαλείας Ντέβιντ Σοσέδο εκτίμησε ότι αν συγγενικά πρόσωπα του εκλιπόντος επιχειρήσουν να αναλάβουν την ηγεσία, είναι πιθανό να συνεχιστεί η βία ως πράξη εκδίκησης. Αντιθέτως, σε περίπτωση ανάληψης από τρίτα πρόσωπα, δεν αποκλείεται να επιχειρηθεί επιστροφή στις παράνομες δραστηριότητες χωρίς περαιτέρω κλιμάκωση.
Παράλληλα, οι φόβοι για ενδεχόμενη «ναρκοτρομοκρατία» εντείνονται, με σενάρια που παραπέμπουν σε πλήρη επίθεση κατά της κυβέρνησης, με «αυτοκίνητα-βόμβες, δολοφονίες και επιθέσεις σε αεροσκάφη», όπως σημείωσε ο Σοσέδο.
Η κρίση έχει ήδη επηρεάσει την καθημερινότητα σε πόλεις όπως η Γκουανταλαχάρα, όπου περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι εγκλωβίστηκαν στον τοπικό ζωολογικό κήπο και πέρασαν τη νύχτα σε τουριστικά λεωφορεία, ενώ σχολεία και καταστήματα παρέμειναν κλειστά υπό τον φόβο συγκρούσεων.
Ο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστός ως «Ελ Μέντσο», ήταν 59 ετών και καταγόταν από την πολιτεία Μιτσοακάν. Το 1994 καταδικάστηκε στις ΗΠΑ για διακίνηση ηρωίνης και μετά την απέλασή του στο Μεξικό ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία του οργανωμένου εγκλήματος, ιδρύοντας το CJNG γύρω στο 2009.
Σκοτώθηκε την Κυριακή κατά τη διάρκεια επιχείρησης σύλληψής του στο νότιο τμήμα της πολιτείας Χαλίσκο, έπειτα από σφοδρή σύγκρουση με ομοσπονδιακές δυνάμεις. Σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας του Μεξικού Ρικάρντο Τρεβίγια, ο ίδιος και δύο σωματοφύλακές του τραυματίστηκαν και υπέκυψαν αργότερα κατά τη μεταφορά τους με αεροσκάφος.
Διεθνείς πιέσεις προς την κυβέρνηση του Μεξικού για ενίσχυση της καταπολέμησης των καρτέλ παραμένουν έντονες, ενώ το U.S. Department of State είχε επικηρύξει τον «Ελ Μέντσο» με 15 εκατομμύρια δολάρια για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του.