Τη θέσπιση νέου πλαισίου για τη μισθολογική διαφάνεια προωθεί το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με την υπουργό Νίκη Κεραμέως να τονίζει ότι στόχος είναι οι αποδοχές κάθε εργαζομένου να καθορίζονται από την αξία και την προσφορά του και όχι από το φύλο του.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κ. Κεραμέως χαρακτήρισε το νέο νομοσχέδιο «ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ισότητας στην εργασία», επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση προχωρά σε μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τις ίσες ευκαιρίες για όλους.
«Με περισσότερη διαφάνεια στις αμοιβές και ουσιαστικά εργαλεία ελέγχου, διασφαλίζουμε ότι οι αποδοχές κάθε εργαζομένου θα καθορίζονται από την αξία και την προσφορά του και όχι από το φύλο του», δήλωσε η υπουργός Εργασίας.
Η νέα ρύθμιση και το μισθολογικό χάσμα
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία 2023/970 και έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει υπαρκτό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2024, το μέσο μισθολογικό χάσμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε στο 11,1%, ενώ στην Ελλάδα ανήλθε στο 13,4%. Αυτό σημαίνει ότι οι μέσες ωριαίες αποδοχές των γυναικών παραμένουν χαμηλότερες από τις αντίστοιχες των ανδρών.
Τι αλλάζει πριν από την πρόσληψη
Ένα από τα βασικά σημεία του νέου πλαισίου αφορά τη διαδικασία πρόσληψης. Πριν από τη συνέντευξη, ο εργοδότης θα υποχρεούται να ενημερώνει τον υποψήφιο εργαζόμενο για το ύψος των αποδοχών ή για το προβλεπόμενο μισθολογικό εύρος της θέσης.
Παράλληλα, θα πρέπει να τον ενημερώνει για τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, όπου αυτή εφαρμόζεται. Αντίθετα, θα απαγορεύεται να ζητά πληροφορίες για τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου.
Η προκήρυξη της θέσης και συνολικά η διαδικασία πρόσληψης θα πρέπει να διασφαλίζουν ίση μεταχείριση, να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο και να μην περιλαμβάνουν διακρίσεις.
Δικαίωμα ενημέρωσης για τους εργαζόμενους
Το νομοσχέδιο δίνει στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να ζητούν πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους, αλλά και για τον μέσο όρο αποδοχών ανδρών και γυναικών που κάνουν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Τα στοιχεία αυτά θα παρέχονται χωρίς να μπορεί να γίνει ταυτοποίηση συγκεκριμένων προσώπων, ώστε να προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα.
Έλεγχοι στις επιχειρήσεις
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης υποχρεωτικό εσωτερικό έλεγχο του μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις. Οι εργοδότες θα πρέπει να υποβάλλουν στοιχεία για το χάσμα στις αποδοχές ανδρών και γυναικών, για τις διαφορές στα bonus, για το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και για τις αποκλίσεις ανά κατηγορία εργαζομένων.
Η υποχρέωση θα ισχύει κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους. Για επιχειρήσεις με 150 έως 249 εργαζόμενους θα εφαρμόζεται ανά τριετία, ενώ από το 2031 θα επεκταθεί και στις επιχειρήσεις με 100 έως 149 εργαζόμενους.
Διόρθωση αποκλίσεων και κυρώσεις
Όταν διαπιστώνεται μισθολογική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών χωρίς αντικειμενική τεκμηρίωση, ο εργοδότης θα πρέπει να τη διορθώνει, αναμορφώνοντας τη μισθολογική δομή της επιχείρησης.
Εάν η απόκλιση είναι ίση ή μεγαλύτερη του 5% και δεν διορθωθεί μέσα σε έξι μήνες, θα ενεργοποιείται διαδικασία αξιολόγησης των μισθών.
Οι εργαζόμενοι που θεωρούν ότι υφίστανται μισθολογική διάκριση λόγω φύλου θα μπορούν να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη, να ζητούν πρόσβαση σε μισθολογικά στοιχεία και να απευθύνονται για υποστήριξη στον Συνήγορο του Πολίτη ή σε συνδικαλιστική οργάνωση.
Η Επιθεώρηση Εργασίας θα διατηρεί την αρμοδιότητα ελέγχου της εφαρμογής της νομοθεσίας και επιβολής κυρώσεων, μεταξύ των οποίων και διοικητικά πρόστιμα.