Εγκύκλιος της ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει τους όρους εφαρμογής του μειωμένου συντελεστή στα νησιά του Αιγαίου και τη Σαμοθράκη.
Με αναλυτική εγκύκλιο, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής ΦΠΑ, ο οποίος ισχύει από την 1η Ιανουαρίου για τα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, τη Σαμοθράκη της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου και τα νησιά του νομού Δωδεκανήσου με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, βάσει της απογραφής του 2021.
Η εγκύκλιος αφορά τη «νέα ομάδα» νησιών όπου επανέρχεται η φορολογική ελάφρυνση, καθώς το ειδικό καθεστώς μειωμένου ΦΠΑ εφαρμόζεται ήδη σε Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο. Όπως επισημαίνεται, η εφαρμογή της μείωσης δεν είναι οριζόντια, αλλά εξαρτάται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με βασικούς παράγοντες την έδρα της επιχείρησης ή του επαγγελματία και τον αποδέκτη των αγαθών ή υπηρεσιών.
Βασικοί κανόνες και εξαιρέσεις
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, η μείωση των συντελεστών δεν εφαρμόζεται στα καπνοβιομηχανικά προϊόντα ούτε στα μεταφορικά μέσα. Παράλληλα, ο μειωμένος ΦΠΑ καλύπτει και υπηρεσίες που εκτελούνται υλικά εντός των νησιών, υπό την προϋπόθεση ότι παρέχονται από υποκείμενο στον φόρο που είναι εγκατεστημένος εκεί κατά τον χρόνο που ο φόρος καθίσταται απαιτητός.
Παραδόσεις αγαθών από νησιά με μειωμένο ΦΠΑ
Για να εφαρμοστεί ο μειωμένος συντελεστής στις παραδόσεις αγαθών από τα συγκεκριμένα νησιά, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά δύο όροι: τα αγαθά να βρίσκονται στα νησιά τη στιγμή που γεννάται η φορολογική υποχρέωση και η παράδοση να πραγματοποιείται από επιχείρηση ή επαγγελματία με επαγγελματική εγκατάσταση στα νησιά, ανεξάρτητα από τον τόπο ή την ιδιότητα του αγοραστή.
Ενδεικτικά, επιχείρηση με έδρα τη Χίο που αποστέλλει προϊόντα σε πελάτες στην Αθήνα, τον Βόλο ή σε άλλα νησιά, εφαρμόζει μειωμένο ΦΠΑ. Αν όμως η ίδια συναλλαγή πραγματοποιείται μέσω υποκαταστήματος στην ηπειρωτική Ελλάδα, τότε δεν ισχύει η έκπτωση.
Αποστολές από τη λοιπή Ελλάδα προς τα νησιά
Όταν τα αγαθά αποστέλλονται από περιοχές εκτός νησιών προς περιοχές με μειωμένο ΦΠΑ, η μείωση εφαρμόζεται μόνο αν ο αγοραστής είναι υποκείμενος στον φόρο με μόνιμη εγκατάσταση στα νησιά ή διαθέτει εκεί υποκατάστημα για το οποίο προορίζονται τα αγαθά. Το ίδιο ισχύει και για μη υποκείμενα νομικά πρόσωπα που έχουν έδρα στα νησιά.
Για παράδειγμα, εταιρεία υποδημάτων από την Πάτρα που προμηθεύει επιχειρήσεις στην Κω ή τη Χίο τιμολογεί με μειωμένο συντελεστή. Αντίθετα, πώληση οικιακής συσκευής σε ιδιώτη στην Κάλυμνο, ακόμη και με αποστολή στο νησί, δεν υπάγεται στη μείωση, εκτός εάν το προϊόν προορίζεται για επαγγελματική χρήση.
Τι ισχύει για τις υπηρεσίες
Η παροχή υπηρεσιών από επαγγελματίες εγκατεστημένους σε νησιά με μειωμένο ΦΠΑ υπάγεται στην έκπτωση μόνο εφόσον οι υπηρεσίες εκτελούνται υλικά στα ίδια τα νησιά. Δεν εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής όταν είτε ο πάροχος δεν είναι εγκατεστημένος στα νησιά είτε η υπηρεσία παρέχεται εκτός αυτών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μηχανικός με έδρα τη Ρόδο που αναλαμβάνει εργασία στην Κάρπαθο, χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις μόνιμης εγκατάστασης σε νησί με μειωμένο ΦΠΑ.
Προϋποθέσεις για εισαγωγές αγαθών
Για την εισαγωγή προϊόντων με μειωμένο ΦΠΑ, κατά τον τελωνισμό πρέπει να αποδεικνύεται η επαγγελματική εγκατάσταση του υποκειμένου στα νησιά. Στην περίπτωση ιδιωτών, απαιτούνται έγγραφα που πιστοποιούν τη μόνιμη κατοικία, καθώς και υπεύθυνη δήλωση.
Έτσι, μόνιμος κάτοικος Λέσβου που εισάγει ποδήλατο μέσω του τελωνείου Μυτιλήνης φορολογείται με μειωμένο συντελεστή, ενώ κάτοικος Καλύμνου που εισάγει τηλεόραση μέσω Πειραιά επιβαρύνεται με τον κανονικό ΦΠΑ.