Οι πληρωμές με μετρητά εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε πολλές καθημερινές αγορές, όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ετοιμάζει έναν κοινό κανόνα που θα περιορίσει τη χρήση μετρητών σε εμπορικές συναλλαγές υψηλής αξίας. Το μέτρο αυτό αποτελεί μέρος του νέου ευρωπαϊκού πακέτου για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Νέο ευρωπαϊκό όριο για πληρωμές με μετρητά
Από τις 10 Ιουλίου 2027, αγορές αγαθών ή υπηρεσιών αξίας ίσης ή μεγαλύτερης των 10.000 ευρώ δεν θα μπορούν πλέον να εξοφλούνται με μετρητά στην ΕΕ, εφόσον τουλάχιστον ένα από τα εμπλεκόμενα μέρη ενεργεί ως επαγγελματίας ή επιχείρηση.
Η αλλαγή αυτή προβλέπεται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1624, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ τον Ιούνιο του 2024, στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για την αποτροπή της χρήσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για παράνομους σκοπούς. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξήγησε κατά τη νομοθετική διαδικασία ότι στόχος είναι η θέσπιση ενός κοινού ανώτατου ορίου σε ολόκληρη την ΕΕ, αποφεύγοντας μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Στην πράξη, οι Βρυξέλλες θέτουν ένα κοινό ανώτατο όριο 10.000 ευρώ για πληρωμές με μετρητά, χωρίς όμως να εμποδίζουν τα κράτη-μέλη να διατηρούν ή να θεσπίζουν χαμηλότερα όρια. Στην Πορτογαλία, για παράδειγμα, ισχύουν ήδη αυστηρότερα εθνικά όρια, που φτάνουν τα 3.000 ευρώ για ορισμένες συναλλαγές.
Πότε τίθεται σε εφαρμογή
Παρότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός έχει ήδη εγκριθεί, η πρακτική εφαρμογή του μέτρου έχει προγραμματιστεί για τις 10 Ιουλίου 2027. Μέχρι τότε, συνεχίζεται η περίοδος προσαρμογής για τα κράτη-μέλη και τους οικονομικούς φορείς που επηρεάζονται.
Το χρονοδιάγραμμα αυτό είναι σημαντικό, καθώς διαψεύδει την εντύπωση ότι πρόκειται για άμεση απαγόρευση των μετρητών. Η απόφαση έχει ληφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά οι υποχρεωτικές συνέπειές της θα τεθούν σε ισχύ το καλοκαίρι του 2027.