Η έρευνα κατά του Ζανγκ Γιουξία, του πιο ανώτερου εν ενεργεία αξιωματικού και στενού συνεργάτη του Σι, σηματοδοτεί την πιο δραματική ανατροπή στην ηγεσία του κινεζικού στρατού από το 1976 και εγείρει ερωτήματα για την ικανότητα του PLA να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις.
Μεταξύ των στρατηγών της Κίνας υπήρχε ένας που φαινόταν αλώβητος από τις εκκαθαρίσεις που έχουν συγκλονίσει την κορυφή της στρατιωτικής ηγεσίας τα τελευταία δύο χρόνια. Ο Ζανγκ Γιουξία, ο πιο ανώτερος εν ενεργεία αξιωματικός, ήταν όχι μόνο προσωπικός φίλος του Σι Τζινπίνγκ, αλλά και ένας από τους ελάχιστους στρατιωτικούς διοικητές με πραγματική εμπειρία μάχης, καθώς διακρίθηκε στον πόλεμο με το Βιετνάμ το 1979.
Ωστόσο, στις 24 Ιανουαρίου, το Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι ο 75χρονος στρατηγός Ζανγκ και ο στρατηγός Λιου Τζενλί, επίσης μέλος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής (CMC), βρίσκονται υπό έρευνα για «σοβαρές παραβιάσεις της πειθαρχίας και του νόμου». Οι λεπτομέρειες δεν έγιναν γνωστές. Ο Λιου, 61 ετών, ηγείται του τμήματος Επιτελείου και θεωρείται ότι διατηρεί στενές σχέσεις με τον Ζανγκ, καθώς συμμετείχε επίσης στον πόλεμο στα σύνορα με το Βιετνάμ.
Αν και δεν έχουν ακόμη επίσημα απομακρυνθεί από την CMC, τέτοιου είδους έρευνες συνήθως οδηγούν σε κράτηση και επακόλουθη καθαίρεση. Η κίνηση αυτή υποδηλώνει ότι ο Σι Τζινπίνγκ έχει στην πράξη αδειάσει την ηγεσία του PLA σε μια εκκαθάριση πρωτοφανή από τον θάνατο του Μάο Τσετούνγκ. Σήμερα η CMC διαθέτει μόλις δύο ενεργά μέλη: τον ίδιο τον Σι και τον στρατηγό Ζανγκ Σενγκμίν, επικεφαλής πειθαρχίας του PLA.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Σι στην προσπάθειά του να μετασχηματίσει τον PLA σε έναν σύγχρονο στρατό. Από την ανάληψη της εξουσίας, έχει ξεκινήσει εκστρατεία κατά της διαφθοράς και των παρωχημένων δομών, αλλά οι μεταρρυθμίσεις παραμένουν ημιτελείς. Η τελευταία κίνηση μπορεί να συνδέεται με την απογοήτευση του Σι για την αποτυχία του Ζανγκ να επιτύχει τους στόχους για την ικανότητα του PLA να επιτεθεί στην Ταϊβάν έως την προθεσμία του επόμενου έτους, ή με υποψίες διαφθοράς κατά τη θητεία του Ζανγκ σε τμήματα προμηθειών όπλων.
Παράλληλα, οι εκκαθαρίσεις έχουν και πολιτική διάσταση. Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Σι ενδέχεται να αντιλήφθηκε την αυξανόμενη εξουσία του Ζανγκ και να τον θεωρεί πλέον απειλή. Η σχέση τους, που ξεκινά από την εποχή του εμφυλίου, δεν φαίνεται πλέον να προσφέρει προστασία, ενώ η έντονη παρουσία της φατρίας του Ζανγκ στην ηγεσία του στρατού τον καθιστά ακόμα πιο επικίνδυνο για την πολιτική ισορροπία.
Η πιθανή καθαίρεση του Ζανγκ θα είναι η υψηλότερης βαθμίδας απομάκρυνση αξιωματικού από τον Σι και θα στείλει μήνυμα στις ένοπλες δυνάμεις ότι ούτε οι προσωπικές δεσμεύσεις εξασφαλίζουν ασυλία. Ωστόσο, δημιουργεί και ένα πρακτικό πρόβλημα: ποιοι θα αναλάβουν να αντικαταστήσουν τους καθαιρεθέντες στρατηγούς, καθώς πολλοί από τους εναπομείναντες θεωρούνται είτε ανεπαρκείς είτε δεσμευμένοι από σχέσεις με τους απομακρυσμένους.
Η αναταραχή έχει ήδη επηρεάσει την επιχειρησιακή ικανότητα του PLA, σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις. Η ετήσια έκθεση του Πενταγώνου για τις κινεζικές ένοπλες δυνάμεις επισημαίνει ότι οι καθαιρέσεις έχουν δημιουργήσει αβεβαιότητα ως προς τις οργανωτικές προτεραιότητες και έχουν «αντηχήσει» στις τάξεις του στρατού, ενώ η διαφθορά στις αμυντικές προμήθειες έχει προκαλέσει ελλείψεις ικανότητας.
Σε κάθε περίπτωση, ο Σι φαίνεται να επιδιώκει να χρησιμοποιήσει την εκστρατεία για να εξαλείψει συστημικά προβλήματα και να δημιουργήσει έναν πιο ικανό στρατό – αλλά η διαδικασία είναι οδυνηρή και οι συνέπειες για τη σταθερότητα της ηγεσίας του PLA παραμένουν ανοιχτές.

















