Οι Βρυξέλλες εξετάζουν ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στο πλαίσιο ειρήνης με τη Ρωσία, χωρίς πλήρη δικαιώματα κράτους-μέλους.
Μια εναλλακτική φόρμουλα ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με άμεση εφαρμογή αλλά περιορισμένα δικαιώματα, βρίσκεται υπό επεξεργασία στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητά τρόπους ώστε το Κίεβο να ενταχθεί γρήγορα στην Ε.Ε., στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία, χωρίς ωστόσο να αποκτήσει εξαρχής όλα τα προνόμια της πλήρους ιδιότητας μέλους.
Η ιδέα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και στοχεύει κυρίως στο να καθησυχάσει την ουκρανική πλευρά, η οποία θεωρεί την ευρωπαϊκή προοπτική βασική εγγύηση ασφάλειας και σταθερότητας στη μεταπολεμική περίοδο. Η ένταξη στην Ε.Ε. αντιμετωπίζεται από το Κίεβο ως σαφές μήνυμα οικονομικής σταθεροποίησης και πολιτικής σύνδεσης με τη Δύση.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ένταξη της Ουκρανίας έως το 2027 περιλαμβανόταν στο ειρηνευτικό σχέδιο των 20 σημείων που συζητήθηκε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ουκρανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν το χρονοδιάγραμμα αυτό μη ρεαλιστικό, καθώς η πλήρης ενταξιακή διαδικασία είναι μακρά και απαιτεί εκτεταμένη εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Πολωνία, η οποία χρειάστηκε περίπου μία δεκαετία διαπραγματεύσεων πριν ενταχθεί στην Ε.Ε. το 2004. Επιπλέον, κάθε διεύρυνση απαιτεί την έγκριση των κοινοβουλίων και των 27 κρατών-μελών, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία ακόμη πιο σύνθετη.
Το μοντέλο που εξετάζεται προβλέπει μια μορφή «σταδιακής ένταξης», κατά την οποία η Ουκρανία –και ενδεχομένως και άλλες υποψήφιες χώρες– θα αποκτήσει αρχικά περιορισμένη συμμετοχή στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Τα δικαιώματα ψήφου και η πλήρης θεσμική συμμετοχή θα αποδίδονται σταδιακά, ανάλογα με την πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις και την κάλυψη των κριτηρίων ένταξης.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο χρόνος πιέζει, καθώς μια ειρηνευτική συμφωνία με τη Μόσχα ενδέχεται να συνοδευτεί από εδαφικές απώλειες για την Ουκρανία, δύσκολα αποδεκτές από την κοινή γνώμη. Η ευρωπαϊκή προοπτική, ακόμη και με περιορισμούς, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα και να διευκολύνει την πολιτική σταθερότητα.
Παράλληλα, εκφράζονται επιφυλάξεις ότι ένα τέτοιο μοντέλο θα δημιουργήσει ανισότητες σε σχέση με άλλες υποψήφιες χώρες, όπως το Μαυροβούνιο και η Αλβανία, που ακολουθούν την παραδοσιακή ενταξιακή πορεία. Αξιωματούχοι της Ε.Ε. αναγνωρίζουν ότι η πρόταση θα δυσκολευτεί να συγκεντρώσει ομόφωνη στήριξη, αλλά υποστηρίζουν ότι η γεωπολιτική συγκυρία επιβάλλει «δημιουργικές λύσεις».