Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εμφανίζεται αισιόδοξος για την πορεία του πολέμου με τη Ρωσία, εκτιμώντας ότι περισσότερο από τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής που διέταξε ο Βλαντίμιρ Πούτιν, η κατάσταση στο πεδίο των μαχών εξελίσσεται σταδιακά υπέρ του Κιέβου. Σε συνέντευξή του στον Guardian στο Λονδίνο, ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η στρατιωτική κατάσταση είναι η πιο ελπιδοφόρα για την Ουκρανία εδώ και δυόμισι χρόνια.
«Δεν μπορούμε να πούμε ότι η Ρωσία χάνει αυτόν τον πόλεμο. Μπορούμε όμως να πούμε ότι χάνει την πρωτοβουλία κάθε μέρα, μέρα με τη μέρα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Την τελευταία εβδομάδα, το Κρεμλίνο υπέστη μια σειρά από πλήγματα. Ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλου βεληνεκούς έπληξαν την Αγία Πετρούπολη, γενέτειρα του Βλαντίμιρ Πούτιν, προκαλώντας πυρκαγιές σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και πυκνούς καπνούς πάνω από τον ορίζοντα της πόλης. Παρόμοιες επιθέσεις σημειώθηκαν και στην κατεχόμενη Κριμαία, όπου κρίσιμος οδικός άξονας ανεφοδιασμού γέμισε με φλεγόμενα φορτηγά και βυτιοφόρα, ενώ η χερσόνησος που προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014 αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων.
Στο ανατολικό μέτωπο, η σταδιακή προέλαση των ρωσικών δυνάμεων έχει σχεδόν σταματήσει. Ο Ζελένσκι, ο οποίος από το 2022 επιμένει ότι με επαρκή στήριξη η Ουκρανία μπορεί να αμυνθεί απέναντι στον εισβολέα, υποστήριξε ότι η Ρωσία χάνει περισσότερους από 30.000 στρατιώτες τον μήνα. Σύμφωνα με τον ίδιο, από αυτούς οι 23.000 έως 24.000 σκοτώνονται και οι υπόλοιποι τραυματίζονται σοβαρά, ενώ εκτίμησε ότι ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος.
«Συνολικά, πρόκειται για έναν πολύ μεγάλο αριθμό. Αυτό σημαίνει ότι δεν κερδίζουν τον πόλεμο», τόνισε, σημειώνοντας ότι και η Ουκρανία έχει απώλειες στρατιωτικού προσωπικού, αλλά σε μικρότερη κλίμακα.
Παρά τη στασιμότητα στο μέτωπο, οι καταστροφές συνεχίζονται. Το τελευταίο διάστημα η Ρωσία έχει εντείνει τις αεροπορικές επιθέσεις κατά ουκρανικών πόλεων και κωμοπόλεων, με εμφανή στόχο, σύμφωνα με το Κίεβο, τον εκφοβισμό των αμάχων. Μία από τις επιθέσεις, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη, περιλάμβανε 73 πυραύλους και 656 drones. Συνολικά 18 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Κίεβο και στο Ντνίπρο, μεταξύ των οποίων και ένα τρίχρονο αγόρι που καταπλακώθηκε κάτω από τα ερείπια πολυκατοικίας. Σύμφωνα με τον δήμαρχο της πόλης, οι ρωσικές δυνάμεις χρησιμοποιούν σκόπιμα πυρομαχικά διασποράς σε κατοικημένες περιοχές.
Την περασμένη εβδομάδα ο Ζελένσκι απέστειλε ανοικτή επιστολή προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν, προτείνοντας συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο Ρώσος πρόεδρος απέρριψε την πρόταση μιλώντας στο οικονομικό φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, χαρακτηρίζοντας την επιστολή «αγενή» και επιμένοντας ότι οι εδαφικές διεκδικήσεις της Ρωσίας παραμένουν αμετάβλητες, περιλαμβάνοντας το Ντονμπάς και δύο νότιες ουκρανικές επαρχίες.
Ο Πούτιν υποστήριξε επίσης ότι οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν σε ολόκληρη τη γραμμή του μετώπου, λέγοντας στους στρατιώτες: «Συνεχίστε τη δουλειά, αδέλφια».
Η αμετακίνητη στάση του Ρώσου προέδρου έχει οδηγήσει ορισμένους παρατηρητές να αναρωτηθούν αν έχει αποκοπεί από την πραγματικότητα ή αν λαμβάνει λανθασμένες πληροφορίες από τους στρατιωτικούς διοικητές του. Ο Ζελένσκι θεωρεί αυτές τις εκτιμήσεις πιθανές, αλλά υπογράμμισε ότι «ο λόγος που λέει ψέματα δεν έχει σημασία».
Όπως ανέφερε, ο Πούτιν ψεύδεται από την αρχή του πολέμου, υποστηρίζοντας ότι η κατάληψη ουκρανικών εδαφών ήταν απαραίτητη για τη «διάσωση» των ρωσόφωνων πληθυσμών. Κατά τον Ουκρανό πρόεδρο, τα ψέματα αυτά λειτουργούν ως συνεκτικός παράγοντας για διαφορετικά τμήματα της ρωσικής κοινωνίας.
Σε διεθνές επίπεδο, ο Ζελένσκι εκτιμά ότι η Ρωσία έχει υποστεί σημαντικές πολιτικές ήττες. Υπενθύμισε ότι τον Απρίλιο ο στενότερος σύμμαχος του Πούτιν στην Ευρώπη, ο Βίκτορ Όρμπαν, ηττήθηκε στις βουλευτικές εκλογές της Ουγγαρίας. Παράλληλα, απέτυχαν οι προσπάθειες της Μόσχας να στηρίξει φιλορωσικούς υποψηφίους στη Μολδαβία και, το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, στην Αρμενία.
«Χάνουν επιρροή σε διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Αζερμπαϊτζάν», δήλωσε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας: «Είναι απομονωμένοι μέσα στην Ευρώπη και επίσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι μόνοι».
Αναφερόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ουκρανός πρόεδρος σημείωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του το 2025 δηλώνοντας ότι θα τερματίσει τον πόλεμο. Παρά τη δύσκολη συνάντησή τους στο Οβάλ Γραφείο, τη σύνοδο κορυφής μεταξύ Τραμπ και Πούτιν στην Αλάσκα το περασμένο καλοκαίρι και τις περικοπές της αμερικανικής βοήθειας προς το Κίεβο, ο Ζελένσκι συνέχισε να επαινεί τις αμερικανικές διπλωματικές προσπάθειες.
«Πάντα έλεγα στον πρόεδρο Τραμπ ότι ο Πούτιν λέει ψέματα. Παίζει παιχνίδια μαζί σας, με τον Λευκό Οίκο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι είναι ευγνώμων προς τον αμερικανικό λαό για την «ισχυρή υποστήριξη» προς την Ουκρανία.
Ο Ζελένσκι παραδέχθηκε ότι η προσοχή της Ουάσινγκτον έχει στραφεί πλέον στη Μέση Ανατολή. Όπως είπε, από την αρχή του πολέμου με το Ιράν η κυβέρνηση Τραμπ μετέφερε εκεί το κύριο ενδιαφέρον της. Δήλωσε ότι κατανοεί γιατί οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν τόσο μεγάλο αριθμό πυραύλων και όπλων στη σύγκρουση με την Τεχεράνη, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Ουκρανία δεν έλαβε ποτέ αντίστοιχο επίπεδο υποστήριξης με αυτό που παρείχαν οι ΗΠΑ στους συμμάχους τους στον Κόλπο και στο Ισραήλ.
«Είναι κρίμα», σχολίασε.
Από το 2022 η Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε υπερδύναμη στον τομέα των drones. Από χώρα που ζητούσε στρατιωτική βοήθεια από τη Δύση, έχει μετατραπεί σε κέντρο αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής και τεχνολογικής καινοτομίας. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, αρκετές αραβικές χώρες έχουν ζητήσει τη συνδρομή της Ουκρανίας για την αντιμετώπιση των ιρανικών Shahed.
Ο ίδιος τόνισε ότι το σημαντικότερο οπλικό σύστημα που εξακολουθεί να λείπει από τη χώρα του είναι οι αμερικανικοί Patriot, οι οποίοι αποτελούν το μοναδικό μέσο ικανό να αναχαιτίζει ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους που πλήττουν κάθε βράδυ ουκρανικές πόλεις.
Την Κυριακή, ο Ζελένσκι είχε συνομιλίες στην Ντάουνινγκ Στριτ με τον Κιρ Στάρμερ, τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Όπως είπε, επανέλαβε την έκκλησή του προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να συμβάλουν στην προστασία του ουκρανικού εναέριου χώρου απέναντι στις μαζικές επιθέσεις με πυραύλους και drones.
Πέρα από τα αντιβαλλιστικά συστήματα, ζήτησε οικονομική υποστήριξη ώστε οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις να μετατραπούν σε επαγγελματικό στρατό ευρωπαϊκού τύπου.
Αναγνωρίζοντας ότι κάθε πύραυλος Patriot κοστίζει περίπου 4 εκατομμύρια δολάρια, σημείωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν διαθέτει δικό του αντίστοιχο πρόγραμμα. Κατά την άποψή του, το Λονδίνο, το Παρίσι, το Βερολίνο και άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να συνεργαστούν για την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής εναλλακτικής λύσης.
Σε αντάλλαγμα, η Ουκρανία είναι διατεθειμένη να μοιραστεί με τους Ευρωπαίους εταίρους της την εμπειρία που έχει αποκτήσει στον πόλεμο με drones.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ανάμεσά τους. Και το ΝΑΤΟ ενδιαφέρεται πολύ για αυτό. Πρόκειται για ανεκτίμητες πληροφορίες. Ο όγκος τους είναι τεράστιος», δήλωσε.
Ο Ζελένσκι απέφυγε να αναφερθεί σε μελλοντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι οι επιθέσεις με drones μεγάλου και μεσαίου βεληνεκούς καθιστούν την επιστροφή της Κριμαίας, που προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014, μια δελεαστική, αν και μακρινή, προοπτική.
Όπως ανέφερε, οι ουκρανικές δυνάμεις επικεντρώνονται στην καταστροφή των γραμμών ανεφοδιασμού της χερσονήσου και στην προσβολή στρατιωτικών και ενεργειακών στόχων σε ολόκληρη τη νότια κατεχόμενη Ουκρανία.
«Όλα αφορούν κρίσιμες υποδομές. Αυτό τους βοηθά να στρατιωτικοποιούν την Κριμαία μας. Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό», είπε.
Ο Ουκρανός πρόεδρος εκτίμησε ακόμη ότι πολλοί Ρώσοι έχουν προσπαθήσει επί χρόνια να αγνοήσουν τον πόλεμο που διεξάγεται δίπλα στα σύνορά τους. Υποστήριξε ότι σκοπός των επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς είναι να κάνουν τους κατοίκους της Μόσχας και της Αγίας Πετρούπολης να «νιώσουν» τι σημαίνει πόλεμος.
«Νίκη σε αυτόν τον πόλεμο είναι όταν η ρωσική κοινωνία αναγνωρίσει ότι ο πόλεμος είναι κάτι φρικτό, ότι είναι μια τραγωδία όχι για κάποιον άλλον κάπου αλλού, αλλά για τους ίδιους. Και νομίζω ότι αυτή είναι η δυναμική που διαμορφώνεται», ανέφερε.
Τον Μάιο, ο Ρώσος ολιγάρχης Ρομάν Αμπράμοβιτς ταξίδεψε μυστικά στο Κίεβο για συνομιλίες με τον Ζελένσκι. Ο Ουκρανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι του ξεκαθάρισε πως δεν πρόκειται ποτέ να εγκαταλείψει την περιοχή του Ντονμπάς, όπως επιθυμεί η Μόσχα.
«Νομίζω ότι υπάρχουν διαφορετικοί άνθρωποι γύρω από τον Πούτιν. Οι μισοί θέλουν να συνεχιστεί ο πόλεμος. Οι άλλοι μισοί θέλουν να σταματήσει. Και πιστεύω ότι οι άνθρωποι του επιχειρηματικού κόσμου καταλαβαίνουν πως η οικονομία της Ρωσίας βρίσκεται σε τρομερή κατάσταση. Είναι πολύ κοντά στην κατάρρευση», δήλωσε.
Λίγο πριν από τη συνάντησή του με τον βασιλιά Κάρολο, ο Ζελένσκι μίλησε για τη σχέση που έχει αναπτύξει με τον Βρετανό μονάρχη. Όπως έχει αποκαλύψει στο παρελθόν, ο βασιλιάς είχε παροτρύνει τον Ντόναλντ Τραμπ κατά την επίσημη επίσκεψή του στο Ηνωμένο Βασίλειο πέρυσι να στηρίξει την Ουκρανία, κάτι που ο Αμερικανός πρόεδρος δίσταζε να πράξει.
Όταν ρωτήθηκε αν θα ήθελε κάποια ημέρα να υποδεχθεί τον βασιλιά Κάρολο στο προεδρικό μέγαρο του Κιέβου, ο Ζελένσκι χαμογέλασε και απάντησε καταφατικά.
«Ξέρετε, σήμερα το πρωί όταν μίλησα στο τηλέφωνο με τη σύζυγό μου, την Ολένα, με όλο τον σεβασμό προς τον Κιρ Στάρμερ, η γυναίκα μου έστειλε πρώτα χαιρετισμούς στον βασιλιά και μετά στον πρωθυπουργό», είπε.
Και κατέληξε: «Η Ουκρανία αγαπά την Αυτού Μεγαλειότητα. Θα ήθελα πάρα πολύ να τον προσκαλέσω στο Κίεβο. Ίσως φέτος. Δεν γνωρίζω τι είναι εφικτό από πλευράς ασφάλειας, αλλά φυσικά θα θέλαμε να τον δούμε».